19 - 12 - 2018 | 19:43
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home KINH TẾ/HỘI NHẬP Địa chính trị của “cuộc chiến thương mại” giữa Mỹ và các nước

Địa chính trị của “cuộc chiến thương mại” giữa Mỹ và các nước

Email In PDF.

Mối đe dọa của cuộc chiến thương mại từ Donald Trump sẽ là một phép thử năng lực của châu Âu và người châu Âu trong việc tự vệ và thúc đẩy một cách nhìn khác về thế giới so với cách nhìn của Tổng thống Mỹ.

Ngày 8/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký một sắc lệnh công bố việc thiết lập hàng rào thuế quan đối với các nguyên liệu, như thép và nhôm. Thông qua tiếng nói của Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker, Liên minh châu Âu (EU) đã thể hiện quan điểm cứng rắn, kết luận rằng mọi biện pháp đơn phương chống lại EU sẽ phải đối mặt với nguyên tắc có đi có lại (trả đũa). Tranh cãi ngoại giao này về vấn đề quản trị thương mại, cho thấy bối cảnh xung đột giữa những người bảo vệ sự mở cửa và hợp tác với những người cho rằng chủ nghĩa đơn phương là một sự đáp trả hiệu quả với sự phụ thuộc lẫn nhau, làm suy yếu sức mạnh của nhà nước. Dưới đây là bài phỏng vấn của Viện quan hệ quốc tế và chiến lược Pháp (IRIS) với Sylvie Matelly, Phó giám đốc IRIS. 

Thuật ngữ "chiến tranh thương mại" được EU liên tục nhắc lại để nói về phát biểu có tính công kích của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đe dọa dựng lên hàng rào thuế quan. Liệu đây có phải là một cuộc tranh cãi hay lại là một bước ngoặt trong quan hệ kinh tế xuyên Đại Tây Dương? 

Chính Tổng thống Mỹ ngay từ đầu đã sử dụng từ ngữ này, và EU chỉ dùng lại nó. Theo lôgích này, chiến tranh thương mại là một tổng thể các biện pháp trả đũa mà mục tiêu là tác động nhiều nhất tới đối thủ cho tới khi đối tượng suy sụp và từ bỏ theo đuổi chiến tranh. Vì đây là yếu tố có tác động mãnh liệt, nên trong lịch sử các cuộc chiến thương mại thường dẫn tới một "cuộc chiến tranh thực sự"... 

Vả lại, trong trường hợp xảy ra xung đột vũ trang, không bao giờ có kẻ thắng trong một cuộc chiến thương mại. Tất cả sẽ đều bị thiệt và thậm chí trường hợp nặng nhất có thể chịu những hậu quả nặng nề. Đàm phán và thỏa hiệp luôn là những giải pháp tốt hơn. Chẳng hạn, nếu Donald Trump muốn áp đặt thuế nhập khẩu 25% đối với thép và 10% đối với nhôm, thì việc châu Âu đe dọa phản ứng là điều bình thường, nhưng sự đáp trả này là điều đáng lo ngại. Mặc dù vậy, trong quá khứ, với các tổng thống Mỹ "đúng mực", điều đó vẫn chỉ là "lời qua tiếng lại có tính nhã nhặn" và kết thúc bằng sự hòa dịu (ví dụ các biện pháp thuế quan đối với thép của George W. Bush năm 2001). Trong trường hợp xấu nhất, các biện pháp trả đũa được đưa ra có tính biểu tượng để tránh chiến tranh thương mại (trường hợp cấm vận của châu Âu về thịt bò có chứa hoóc môn mà Mỹ phản ứng bằng việc cấm nhập khẩu gan ngỗng hoặc pho mát Roquefort). Hiện nay, khó khăn là yếu tố không thể lường trước của Tổng thống Trump, ông khiến thế giới lo ngại, vì trên thực tế ông có thể làm những điều ông nói. 

Đối với Ủy ban châu Âu và các nhà lãnh đạo chính trị châu Âu, phạm vi hành động tương đối bị hạn chế. Thật vậy, cần phải kiên quyết, đồng thời tôn trọng các cam kết quốc tế, mặc dù vậy, không nên quay lưng với các nước thành viên EU, vốn nghi ngờ các biện pháp có thể ảnh hưởng trực tiếp tới nền kinh tế của họ. 

EU đã thể hiện sự kiên quyết qua phát biểu của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean Claude Juncker, cảnh báo rằng mọi chính sách đơn phương sẽ được đáp trả theo nguyên tắc có đi có lại. Liệu EU có sẵn sàng rơi vào tình thế khó khăn với những cam kết ủng hộ thương mại tự do và liệu họ có đủ năng lực đối phó với tình huống đó?

Các diễn văn của lãnh đạo châu Âu, như của Jean-Claude Juncker hay Donald Tusk, hẳn là cứng rắn, nhưng tương đối đúng mực. Trước tiên, vì thực tế trong một số thỏa thuận và tổ chức, châu Âu cam kết ủng hộ mở cửa và thương mại tự do, do đó, khối này không muốn rơi vào tình thế khó khăn với những cam kết của mình. 

Đối với EU, đây hoàn toàn không phải là việc thông qua một chính sách gây hấn, mà trái lại, các biện pháp phòng vệ được căn cứ vào nguyên tắc có đi có lại. Sự thận trọng của các lãnh đạo châu Âu cũng giải thích sự việc đã được nêu ra rằng nhiều người e ngại Tổng thống Trump đã đi tới tận cùng sự đe dọa của mình. Vậy mà, khi ông đe dọa các hãng sản xuất ô tô Đức, nước Đức đã lo ngại. Trong chừng mực khác, tới lượt Ireland hay sẽ là Pháp, và sự việc không còn mang tính biểu tượng nữa. Nó thật sự ảnh hưởng tới kinh tế châu Âu, có thể dẫn tới hậu quả nghiêm trọng cho kinh tế của khối. 

Cần nhớ rằng thặng dư thương mại của châu Âu với Mỹ là 200 tỷ euro. Ở một khía cạnh nào đó thì Tổng thống Trump có lý khi chỉ trích hoạt động thương mại của châu Âu, dù rằng thâm hụt thương mại của kinh tế Mỹ không phải do quan điểm của châu Âu hay thậm chí là của Trung Quốc. Mặt khác, hiện tượng thâm hụt thương mại này một phần là vẻ ngoài lừa lọc. Ở một khía cạnh nào đó đây cũng là sức mạnh của nền kinh tế Mỹ, có thể cho phép từ nhiều năm nay một mức thâm hụt thương mại như vậy, đây cũng là chỉ dấu của một thị trường nội địa năng động, mang lại nhiều thị trường tiêu thụ cho các doanh nghiệp Mỹ vốn nhập khẩu nhiều để phục vụ cho sản xuất. Nhìn từ góc độ này, muốn đấu tranh chống lại sự thâm hụt này bằng các biện pháp thuế quan có thể bị phản tác dụng. Mà có lẽ sẽ hiệu quả hơn nhiều khi hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu. 

Trong những ngày qua, những căng thẳng về các thể thức điều hành thương mại này diễn ra trong một khuôn khổ rộng hơn, theo hướng xét lại chủ nghĩa đa phương về kinh tế và tài chính kể từ khi Donald Trump đắc cử. Các thiết chế quốc tế, như Tổ chức thương mại thế giới (WTO) hoặc Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), đã kêu gọi xuống thang, liệu họ còn nắm giữ quyền điều tiết về thương mại và tài chính quốc tế? 

Donald Trump tham gia lôgích của chủ nghĩa biệt lập, thậm chí là chủ nghĩa đơn phương. Lập trường này không chỉ được Donald Trump thể hiện tại Mỹ. Hai cách nhìn thế giới đối lập nhau hiện nay: một bên là những người ủng hộ thương mại tự do, ca ngợi mở cửa và hợp tác, ở đó, khái niệm phụ thuộc lẫn nhau là cơ bản; một bên là sự tiếp cận theo hướng biệt lập, hiện nay được Mỹ và một số quốc gia hoặc đảng chính trị quốc gia nhưng không phải duy nhất ở châu Âu, nơi có các nhà lãnh đạo dân túy đang ở vị trí cầm quyền, chia sẻ. 

Những đòi hỏi về chủ nghĩa biệt lập xuất phát từ những tác động tiêu cực từ bên ngoài hoặc "những tác động tai ác của tiến trình toàn cầu hóa" xung quanh các vấn đề bất bình đẳng, sự dịch chuyển hoạt động sản xuất ra bên ngoài lãnh thổ quốc gia nhằm tìm kiếm lợi nhuận và lợi thế cạnh tranh của các doanh nghiệp, sự bất ổn định đối mặt với các hiện tượng trốn thuế và các thiên đường thuế, thách thức về biến đổi khí hậu... Và theo họ, toàn cầu hóa thực ra tạo ra nhiều khó khăn và vấn đề hơn là những tác động tích cực. Chính vì lý do này, cần phải nhìn lại rằng trước đây tình hình còn tốt hơn. Vậy mà, phần lớn những thách thức này chỉ có thể có những giải pháp tổng thể, chứ không phải những giải pháp đơn phương. Một cách khách quan, không thể coi tình hình trước đây tốt hơn, tuy nhiên, cũng không thể coi mọi việc tốt đẹp ở khắp nơi và đối với cả thế giới. Vậy mà, việc quản trị thế giới không tồn tại và không bao giờ tồn tại. Nhận thức về những khó khăn, đi trước rất nhiều so với quyết tâm hoặc khả năng hành động của các quốc gia, điều này thực sự làm mất uy tín của các thủ lĩnh chính trị, có lợi cho các đảng đối lập, theo đuổi chủ nghĩa biệt lập và chủ nghĩa quốc gia. Tuy nhiên, họ không có giải pháp thích đáng nào cho những vấn đề này, bởi nó cần phải có một giải pháp chung và tổng thể. Sự do dự tránh né xung quanh vấn đề Brexit là một minh họa cho điều này. 

Đã đến lúc Mỹ hiểu được điều này và hành động. Từ quan điểm này, EU tỏ ra bền bỉ hơn. Đã đành những nguy cơ tan rã hoặc sự gia tăng của chủ nghĩa quốc gia là có thực. Vậy nên, mối đe dọa của cuộc chiến thương mại từ Donald Trump sẽ là một phép thử năng lực của châu Âu và người châu Âu trong việc tự vệ và thúc đẩy một cách nhìn khác về thế giới so với cách nhìn của Tổng thống Mỹ. 

Theo IRIS

Hương Lan (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Quan hệ kinh tế ASEAN-Ấn Độ: Nền tảng thấp, tiềm năng lớn

Quan hệ kinh tế ASEAN-Ấn Độ: Nền tảng thấp, tiềm năng lớn

Dù có sự quan tâm rộng lớn đối với Đông Nam Á, Ấn Độ liên tục bị chỉ trích vì lập trường cứng rắn về các thỏa thuận thương mại với ASEAN. Hơn nữa, Ấn Độ thường được so sánh với các đối tác đối thoại Đông Á của ASEAN để làm nổi bật sự can dự hạn chế về mặt kinh tế của nước này với ASEAN. Tại sao ASEAN và Ấn Độ lại có một mối quan hệ kinh tế hạn chế như vậy?

Đọc tiếp...

Một cách hiệu quả hơn để thách thức Trung Quốc về thương mại

Một cách hiệu quả hơn để thách thức Trung Quốc về thương mại

Khao khát của Trump là chiến đấu chống lại chủ nghĩa trọng thương của Trung Quốc được chia sẻ rộng rãi trên mọi phương diện chính trị của Mỹ và ngày càng nhiều trong khu vực tư nhân Mỹ. Tuy nhiên, điều gây tranh cãi nhiều hơn là cách tiếp cận của ông.

Đọc tiếp...

Chiến lược vượt qua Mỹ của các quốc gia châu Á-Thái Bình Dương

Chiến lược vượt qua Mỹ của các quốc gia châu Á-Thái Bình Dương

Nhật Bản và Úc đã đóng vai trò tiên phong trong việc thúc đẩy Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương mà không có Mỹ. Thỏa thuận này được ký kết vào ngày 8/3 và có khả năng sớm có hiệu lực vào đầu năm 2019, sau khi ít nhất 6 trên 11 quốc gia thành viên thông qua.

Đọc tiếp...

Kết nạp Trung Quốc vào WTO có phải là sai lầm?

Kết nạp Trung Quốc vào WTO có phải là sai lầm?

Mỹ đã và đang có sự bất mãn ngày càng gia tăng đối với việc Bắc Kinh không tuân theo các chuẩn mực kinh tế tự do. Việc để cho Trung Quốc gia nhập WTO có phải là một sai lầm chiến lược hay không? Nếu đó là một sai lầm, có lựa chọn thay thế nào tốt hơn?

Đọc tiếp...

Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung có phải là lựa chọn duy nhất?

Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung có phải là lựa chọn duy nhất?

Đối thoại vẫn là thiết yếu. Nó phải được thực hiện thường xuyên, không phải để tạo ra một vẻ ngoài giả tạo là kết hợp các quy chuẩn mà đơn thuần để tránh những cơn phẫn nộ không cần thiết và phản tác dụng. Không dễ để thắng trong những cuộc chiến tranh thương mại. Mặt khác, về cơ bản không dễ để thua trong các cuộc đối thoại.

Đọc tiếp...

Mỹ đã đánh mất ảnh hưởng tại châu Á như thế nào?

Mỹ đã đánh mất ảnh hưởng tại châu Á như thế nào?

Nếu Mỹ tiếp tục duy trì vị thế lãnh đạo APEC trong việc thúc đẩy Khu vực mậu dịch tự do châu Á-Thái Bình Dương thì việc rút khỏi TPP là một sai lầm chính sách khủng khiếp. Một lý do mà Nhật Bản dẫn đầu thúc đẩy CPTPP là để chờ đợi “Người đẹp ngủ trong rừng” thức giấc trong tương lai gần.

Đọc tiếp...

Địa chính trị của “cuộc chiến thương mại” giữa Mỹ và các nước

Địa chính trị của “cuộc chiến thương mại” giữa Mỹ và các nước

Mối đe dọa của cuộc chiến thương mại từ Donald Trump sẽ là một phép thử năng lực của châu Âu và người châu Âu trong việc tự vệ và thúc đẩy một cách nhìn khác về thế giới so với cách nhìn của Tổng thống Mỹ.

Đọc tiếp...

TPP sống sót, Mỹ thất thủ

TPP sống sót, Mỹ thất thủ

Người ta tiếc cho thỏa thuận TPP và viết nhiều lời tuyên bố về sự chấm dứt của thỏa thuận này. Nhưng một năm sau đó, tình thế đã đổi khác.

Đọc tiếp...

Phải chăng kỷ nguyên lao động giá rẻ của Trung Quốc thực sự đã qua?

Phải chăng kỷ nguyên lao động giá rẻ của Trung Quốc thực sự đã qua?

Lương của người lao động Trung Quốc có thể đang tăng, nhưng số liệu thống kê chính thức không nói lên toàn bộ câu chuyện. 

Đọc tiếp...

Đầu tư của Trung Quốc tại châu Âu: Bài học cho Đông Nam Á

Đầu tư của Trung Quốc tại châu Âu: Bài học cho Đông Nam Á

Đầu tư của Trung Quốc vào châu Âu hiện nay vẫn còn hạn chế, tuy nhiên EU đang cảm thấy áp lực ngày càng lớn khi chưa rõ động cơ đằng sau các nguồn đầu tư này. Những phân tích về tác động từ những khoản đầu tư của Trung Quốc vào Châu Âu rất đáng để Đông Nam Á học hỏi.

Đọc tiếp...

Lý do quan hệ kinh tế Mỹ-Trung cần cân bằng hơn

Lý do quan hệ kinh tế Mỹ-Trung cần cân bằng hơn

Cả Mỹ và Trung Quốc đều gắn với nhau do sự phụ thuộc cùng có lợi. Trung Quốc phụ thuộc vào thị trường xuất khẩu Mỹ với khoảng 161,6 tỷ USD trong năm 2015 trong khi Mỹ dựa vào việc Trung Quốc nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ và các tài sản USD khác.

Đọc tiếp...

Cuộc ganh đua nhằm tạo dựng khuôn khổ RCEP giữa Trung – Nhật

Cuộc ganh đua nhằm tạo dựng khuôn khổ RCEP giữa Trung – Nhật

Cuộc ganh đua nhằm tạo dựng khuôn khổ của Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) đang tăng tốc, khi Trung Quốc và Nhật Bản có cách nhìn khác nhau về thỏa thuận thương mại tại khu vực có phạm vi ảnh hưởng tới 1/2 dân số thế giới và chiếm 1/3 sản lượng kinh tế toàn cầu này.

Đọc tiếp...

Indonesia coi trọng IORA chỉ sau ASEAN?

Indonesia coi trọng IORA chỉ sau ASEAN?

Indonesia đang nỗ lực thể hiện vai trò, vị trí của mình trong Hiệp hội các Quốc gia vành đai Ấn Độ Dương với mong muốn tổ chức này sẽ góp phần thực hiện chiến lược trở thành “trung tâm biển” của nước này, giúp đưa Indonesia lên một tầm cao mới.

Đọc tiếp...

Quốc gia nào sẽ thay thế Trung Quốc trở thành “công xưởng” của thế giới?

Quốc gia nào sẽ thay thế Trung Quốc trở thành “công xưởng” của thế giới?

Các quốc gia như Malaysia, Ấn Độ, Thái Lan, Indonesia và Việt Nam đều có những đặc điểm để thay thế Trung Quốc, trong đó Ấn Độ là nước đang chiếm ưu thế nhất. Tuy nhiên, điều này chưa phải là cơ sở đầy đủ để cho rằng các quốc gia khác sẽ không thể trở thành một "Trung Quốc mới". 

Đọc tiếp...

Đã đến lúc Mỹ mạnh tay với vấn đề đầu tư Trung Quốc?

Đã đến lúc Mỹ mạnh tay với vấn đề đầu tư Trung Quốc?

Về kinh tế và nhất là trong đầu tư, những số liệu cụ thể cho thấy rằng, Trung Quốc cần Mỹ hơn rất nhiều so với Mỹ cần Trung Quốc. Với việc Trung Quốc có những hành động không mấy “thân thiện” với các nhà đầu tư Mỹ, đã đến lúc Mỹ cần thay đổi và mạnh tay hơn với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Những tác động rõ ràng đầu tiên của Brexit

Những tác động rõ ràng đầu tiên của Brexit

Hơn 6 tuần đã trôi qua kể từ khi cử tri Vương quốc Anh quyết định để quốc gia này rút khỏi Liên minh châu Âu (EU), khoảng thời gian đủ để một số tác động kinh tế của cuộc trưng cầu dân ý đó trở nên rõ ràng đối với cả Anh và châu Âu.

Đọc tiếp...

Việt Nam được lợi gì từ Brexit

Việt Nam được lợi gì từ Brexit

Đối với kinh tế Việt Nam, Brexit không hẳn sẽ chỉ đem đến những tác động tiêu cực mà Việt Nam sẽ vẫn có được một số lợi ích nhất định, cả trong ngắn hạn lẫn dài hạn.

Đọc tiếp...

Vấn đề Brexit: Cuộc khủng hoảng kinh tế mới chỉ bắt đầu

Vấn đề Brexit: Cuộc khủng hoảng kinh tế mới chỉ bắt đầu

Các chuyên gia cũng thường mắc sai lầm, song lần này, những người ủng hộ Brexit sẽ phải trả giá đắt vì đã phớt lờ ý kiến từ các chuyên gia kinh tế. Cuộc trưng cầu ý dân này sẽ đem đến những hệ lụy tức thì và thậm chí là lâu dài.

Đọc tiếp...

TPP và những tác động đối với Châu Á - Thái Bình Dương

TPP và những tác động đối với Châu Á - Thái Bình Dương

Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) - một thỏa thuận thương mại tiêu chuẩn cao đối với các thành viên tham gia, trong khi đó thế giới hiện cũng đang tồn tại nhiều hiệp định, cơ chế thương mại vốn đem lại nhiều lợi ích cho các bên tham gia. Vậy tại sao TPP lại thu hút sự quan tâm của các nền kinh tế và là trung tâm trong các cuộc tranh luận?

Đọc tiếp...

Ba ngộ nhận về quan hệ kinh tế Trung Quốc - ASEAN

Ba ngộ nhận về quan hệ kinh tế Trung Quốc - ASEAN

Các đánh giá thường thể hiện Trung Quốc là đối tác kinh tế quan trọng nhất đối với các nước Đông Nam Á. Nhưng theo quan điểm của tác giả, thực chất lại hoàn toàn không phải vậy.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 8541 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin