1 - 8 - 2021 | 20:12
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Tái thiết quan hệ với Trung Quốc thời Biden khó thành hiện thực

Tái thiết quan hệ với Trung Quốc thời Biden khó thành hiện thực

Email In PDF.

Dù Mỹ và Trung Quốc đều để ngỏ kênh đối thoại, hai bên khó có thể tái thiết hoàn toàn quan hệ song phương vào thời điểm này. Chính quyền Biden quyết tâm theo đuổi cách tiếp cận cứng rắn với Trung Quốc trong khi Trung Quốc tiếp tục các động thái hung hăng, ảnh hưởng đến trật tự quốc tế trong mắt Mỹ.

 

 

Chính quyền mới của Mỹ quyết tâm theo đuổi chính sách đặc biệt cứng rắn đối với Trung Quốc.

Ngày 18/3, quan chức cấp cao Mỹ và Trung Quốc sẽ gặp mặt tại Anchorage, Alaska để thảo luận về tình hình căng thẳng trong quan hệ Mỹ-Trung.

Quan hệ song phương liên tục leo thang căng thẳng trong suốt nhiệm kỳ Trump. Trước tình hình đó, nhiều nhà quan sát cho rằng Chính quyền Biden có khả năng đi theo hướng ngược lại với Trump: nhanh chóng hợp tác với Trung Quốc để giải quyết các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, triển vọng tái thiết quan hệ đang nhanh chóng lu mờ và, ở mức độ nào đó, trách nhiệm thuộc về cả hai bên. Ngay trong ngày đầu tiên, Chính quyền Biden đã mời đại diện của Đài Loan tại Mỹ (“Đại sứ” trên thực tế), bà Tiêu Mỹ Cầm (Hsiao Bi-khim), tham dự lễ nhậm chức. Đây là lần đầu Mỹ mời đối trọng của Trung Quốc dự lễ nhậm chức từ khi chuyển công nhận ngoại giao từ Đài Loan sang Trung Quốc năm 1979.

Phản ứng một cách quá đà, Trung Quốc điều một loạt máy bay chiến đấu vào vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan, bao gồm cùng một lúc 8 máy bay ném bom. Cho rằng Trung Quốc đang thách thức ranh giới đỏ, Chính quyền Biden cảnh cáo Bắc Kinh rằng hành vi của nước này “đe dọa đến hòa bình và ổn định khu vực” và khẳng định cam kết “vững chắc” của Washington với Đài Loan. Tuy nhiên, Trung Quốc tiếp tục xâm phạm không phận, dẫn đến việc Mỹ gửi tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường qua eo biển Đài Loan – lần đầu trong ba lần Chính quyền Biden cử tàu chiến qua eo biển này cho đến nay.

Tổng thống Biden sau đó gọi Trung Quốc là “đối thủ cạnh tranh nguy hiểm nhất” trong bài phát biểu quan trọng về chính sách đối ngoại vào ngày 4/2. Ông nhấn mạnh thêm rằng, Mỹ sẽ “đối đầu” với Trung Quốc trong hàng loạt vấn đề nhưng vẫn sẵn sàng “hợp tác với Bắc Kinh khi có lợi”. Cách tiếp cận này khó lòng chứng tỏ Mỹ muốn tái thiết toàn bộ quan hệ với Trung Quốc.

Biden cũng triển khai các hoạt động tự do hàng hải (FONOP) đầu tiên nhằm thách thức các yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông. Trong điện đàm với nhà ngoại giao cấp cao Trung Quốc Dương Khiết Trì, Ngoại trưởng Antony Blinken khẳng định quan điểm cứng rắn đối với việc Trung Quốc hung hăng với Đài Loan, đàn áp người dân vùng  Tân Cương, Hồng Kông và Tây Tạng. Blinken cũng chỉ trích Bắc Kinh “đe dọa đến trật tự thế giới dựa trên luật lệ”.

Sau đó, trả lời phỏng vấn CBS trong chương trình Face the Nation ngày 7/2, Biden khẳng định Mỹ “không cần xung đột nhưng sẽ có cạnh tranh khốc liệt” với Trung Quốc. Trong chuyến thăm Lầu Năm góc ngày 10/2, Biden tuyên bố bắt đầu rà soát chính sách với Trung Quốc trong nội bộ, hàm ý chính sách mới sẽ nặng về quân sự.

Buổi tối cùng ngày, Biden điện đàm hai tiếng với với Chủ tịch Tập Cận Bình, thách thức ông Tập về các hành vi vi phạm nhân quyền ở Tân Cương, về Hồng Kông và các vấn đề khác. Chính quyền Biden cũng ban hành Hướng dẫn Chiến lược An ninh Quốc gia tạm thời, nhấn mạnh mục tiêu cạnh tranh với Trung Quốc. So với cạnh tranh trong văn bản, mặt hợp tác ít được nhấn mạnh hơn. Cuối cùng, vào ngày 12/3, Biden gặp mặt trực tuyến với lãnh đạo cấp cao Úc, Ấn Độ và Nhật Bản – các nước thành viên Bộ Tứ (Quad) – trong hội nghị thượng đỉnh Quad đầu tiên. Hội nghị bàn về nhiều vấn đề toàn cầu và phản đối hành vi cưỡng ép của Trung Quốc trên biển là một chủ đề xuyên suốt.

Lược sử ngắn gọn trên không phải điều quá ngạc nhiên. Mâu thuẫn Mỹ - Trung ngày một tăng khiến việc tái thiết quan hệ lúc nào cũng khó khăn. Tuy nhiên, khả năng tái thiết không phải là không có.

Bắc Kinh luôn nhất quán khẳng định mong muốn tái thiết quan hệ với Washington. Vào ngày 7/3, bên lề kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc, Ngoại trưởng Vương Nghị bày tỏ hy vọng rằng, thông qua việc nối lại hợp tác về biến đổi khí hậu, Trung Quốc và Mỹ cũng có thể “đem đến thay đổi tích cực trong quan hệ song phương.”

Biden đặc biệt coi trọng vấn đề biến đổi khí hậu. Để ứng phó với thách thức này, Mỹ sẽ cần Trung Quốc trợ giúp. Tuy nhiên, hy vọng sử dụng con bài giảm thiểu khí các-bon để đổi lấy nhượng bộ của Mỹ trong các lĩnh vực khác của Trung Quốc nhanh chóng tiêu tan. Đặc phái viên về khí hậu của chính quyền Biden, John Kerry, khẳng định rằng lợi ích của Mỹ “sẽ không bao giờ bị đánh đổi lấy bất cứ điều gì” liên quan đến lĩnh vực khí hậu.

Tuy nhiên, Bắc Kinh vẫn kiên định với lập trường của mình. Sau khi Ngoại trưởng Vương Nghị hối thúc hai nước xây dựng lại lòng tin trong giai đoạn tiếp theo vào đầu tháng 12, Bắc Kinh vào tháng 1 công bố trên truyền thông nhà nước lộ trình chi tiết để cải tổ quan hệ song phương. “Trung Quốc vẫn luôn hoan nghênh đối thoại. Trung Quốc luôn sẵn sàng trao đổi thẳng thắn với Mỹtham gia vào đối thoại nhằm giải quyết trở ngại trong quan hệ,” Vương Nghị tuyên bố tháng trước.

Nhưng đâu vẫn hoàn đó, chủ yếu do Bắc Kinh vẫn tiếp tục các động thái hung hăng. Đáng báo động cho Bắc Kinh, các dấu hiệu đến thời điểm này đều cho thấy chính quyền Biden sẽ theo đuổi chính sách đặc biệt cứng rắn với Trung Quốc. Ví dụ, Mỹ đang đẩy mạnh dân chủ thay vì chủ nghĩa độc tài. Biden tuyên bố sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh giữa các nền dân chủ trong năm đầu nhiệm kỳ nhằm “hồi sinh tinh thần và mục tiêu chung của các quốc gia trong thế giới tự do”.

Trung Quốc trở thành mối đe dọa ngày một lớn đối với Lầu Năm góc. Tất cả các cơ quan trong Hội đồng An ninh quốc gia chính quyền Biden, dù về lĩnh vực công nghệ, y tế hay khí hậu, đều đang theo dõi sát sao các hệ lụy an ninh xuất phát từ sự trỗi dậy của Trung Quốc. Cạnh tranh rõ ràng sẽ là chủ đề chi phối chính.

Việc tái thiết quan hệ Mỹ - Trung khó có thể xảy ra. Trong vấn đề Đài Loan, không bên nào chịu nhún nhường. Trung Quốc tiếp tục gia tăng áp lực về ngoại giao, kinh tế và quân sự lên Đài Loan trong khi Mỹ tiếp tục củng cố quan hệ với đối tác này. Ngoài ra, Washington và Bắc Kinh còn nhiều bất đồng sâu sắc từ lâu, khiến khả năng hai bên đạt được thỏa thuận làm lật ngược thế cờ gần như bằng không.

Trong tương lai, Mỹ và Trung Quốc chỉ có thể hợp tác hạn chế để giải quyết một số thách thức chung thay vì theo đuổi mục tiêu tái thiết hoàn toàn quan hệ. Có lẽ, do nhận thấy chiều hướng này, bản Hướng dẫn Chiến lược An ninh quốc gia tạm thời cũng lưu ý rằng “Mỹ hoan nghênh hợp tác với chính phủ Trung Quốc trong các vấn đề như biến đổi khí hậu, an ninh y tế toàn cầu, kiểm soát vũ trang và phi hạt nhân hóa - những lĩnh vực mà vận mệnh hai nước đan xen”.

Hy vọng rằng, khả năng này sẽ không quá xa vời. Tuy nhiên, dù có hợp tác được hay không, việc tái thiết hoàn toàn quan hệ Mỹ - Trung là không khả thi vào thời điểm này.

Derek Grossman là chuyên gia phân tích quốc phòng cấp cao tại tập đoàn RAND - viện nghiên cứu phi lợi nhuận và phi đảng phái. Ông từng đảm nhiệm vị trí cố vấn tình báo tại Lầu Năm góc. Bài viết được đăng trên Nikkei Asia.

Phương Hoài (dịch)

Mạnh Hoàng (hiệu đính)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Học giả Trung Quốc: Chiến lược mơ hồ hay chiến lược rõ ràng: Thế tiến thoái lưỡng nan của Mỹ về vấn đề Đài Loan

Học giả Trung Quốc: Chiến lược mơ hồ hay chiến lược rõ ràng: Thế tiến thoái lưỡng nan của Mỹ về vấn đề Đài Loan

Truyền thông Trung Quốc gần đây đăng bài viết tựa đề “Chiến lược mơ hồ hay chiến lược rõ ràng: Thế tiến thoái lưỡng nan của Mỹ về vấn đề Đài Loan” của tác giả Chen Feng, biên tập viên báo Người Quan sát. Bài báo kết luận, chính sách mơ hồ về vấn đề Đài Loan không phải do Mỹ chủ động lựa chọn, mà là sự lựa chọn bất đắc dĩ.

Đọc tiếp...

Cạnh tranh Mỹ - Trung: Liệu có dẫn đến những cuộc chiến ủy nhiệm?

Cạnh tranh Mỹ - Trung: Liệu có dẫn đến những cuộc chiến ủy nhiệm?

Khi cạnh tranh Mỹ - Trung trở nên căng thằng, có thể sẽ xảy ra những cuộc chiến ủy nhiệm ở những mức độ khác nhau trên khắp châu Á.

Đọc tiếp...

Học giả Trung Quốc: Cần cảnh giác trước ba thay đổi lớn của trật tự quốc tế hiện nay

Học giả Trung Quốc: Cần cảnh giác trước ba thay đổi lớn của trật tự quốc tế hiện nay

Ngày 14/5/2021, Đại học Thanh Hoa Trung Quốc phối hợp cùng Đại học Bắc Kinh và Đại học Nhân dân tổ chức tọa đàm với chủ đề “Trật tự quốc tế thời kỳ hậu Covid”. Tại tọa đàm, Giám đốc Cơ sở trao đổi nhân văn Trung - Mỹ, Học viện Quan hệ quốc tế, Đại học Bắc Kinh Giả Khánh Quốc đã có bài phát biểu về 3 sự thay đổi lớn của trật tự quốc tế hiện nay. 

Đọc tiếp...

Cạnh tranh ảnh hưởng Mỹ-Trung tại Đông Nam Á

Cạnh tranh ảnh hưởng Mỹ-Trung tại Đông Nam Á

Trung Quốc đang làm tốt hơn và nhiều hơn Mỹ trong cuộc cạnh tranh ảnh hưởng tại Đông Nam Á, dù chính quyền Biden giành được nhiều thiện chí của các nước trong khu vực. Hai cuốn sách xuất bản gần đây là “Dưới bóng con rồng: Đông Nam Á trong kỷ nguyên Trung Quốc” của tác giả Sebastian Strangio và “Dưới cái bóng của Bắc Kinh: Thách thức từ Trung Quốc đối với Đông Nam Á” của tác giả Murray Hiebert có điểm tương đồng nổi bật về Trung Quốc và Đông Nam Á.

Đọc tiếp...

QUAD tìm kiếm vai trò phi quân sự và phản ứng chiến lược từ Trung Quốc: Chủ nghĩa tiểu đa phương, đầu tư cơ sở hạ tầng và cân bằng khu vực

QUAD tìm kiếm vai trò phi quân sự và phản ứng chiến lược từ Trung Quốc: Chủ nghĩa tiểu đa phương, đầu tư cơ sở hạ tầng và cân bằng khu vực

Bài viết phân tích mục đích và sự mở rộng của hợp tác an ninh tiểu đa phương và qua đó đánh giá trường hợp của Đối thoại Tứ giác An ninh (QUAD). Sau đó, tác giả phân tích và làm rõ phản ứng của Trung Quốc, từ đó đưa ra các kết luận và dự đoán về sự tương tác giữa hai chủ thể trên sẽ ảnh hưởng như thế nào đối với trật tự khu vực.

Đọc tiếp...

Tái thiết quan hệ với Trung Quốc thời Biden khó thành hiện thực

Tái thiết quan hệ với Trung Quốc thời Biden khó thành hiện thực

Dù Mỹ và Trung Quốc đều để ngỏ kênh đối thoại, hai bên khó có thể tái thiết hoàn toàn quan hệ song phương vào thời điểm này. Chính quyền Biden quyết tâm theo đuổi cách tiếp cận cứng rắn với Trung Quốc trong khi Trung Quốc tiếp tục các động thái hung hăng, ảnh hưởng đến trật tự quốc tế trong mắt Mỹ.

Đọc tiếp...

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Nhật Bản là một trường hợp đặc biệt để nghiên cứu tác động của cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung. Là quốc gia nằm tại tiền tuyến của cạnh tranh, Nhật Bản ở vị thế khó xử bởi vừa là đồng minh quân sự thân cận của Mỹ lại vừa có quan hệ kinh tế chặt chẽ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU và Trung Quốc mối quan hệ từ đối tác chiến lược chuyển thành đối thủ hệ thống. Điều gì đã đẩy hai bên đi đến bước đường này?

Đọc tiếp...

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Chính sách Mỹ-Trung đòi hỏi một chiến lược nghiêm túc, bền vững, chứ không phải một chiến lược chắp vá trong chiến dịch tranh cử tổng thống để cứu lấy một chính quyền thất bại.

Đọc tiếp...

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Các quốc gia Đông Nam Á có cơ hội hiếm có để tận dụng tuyên bố của Bắc Kinh về sự phụ thuộc lẫn nhau trong việc giải quyết các vấn đề cấp bách, chẳng hạn như sáng kiến “Vành đai và Con đường” và Biển Đông.  

Đọc tiếp...

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Hôm 11 tháng 2, Philippines thông báo chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Mỹ, đến ngày 2 tháng 6 nước này lại tuyên bố hoãn quyết định chấm dứt VFA. Điều gì uẩn khúc đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philppines?

Đọc tiếp...

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Sự trỗi dậy của Trung Quốc liệu có thay đổi cục diện một "nền hòa bình kiểu Mỹ" tại khu vực châu Á. Phản ứng của các quốc gia trong khu vực sẽ ra sao, chọn Mỹ hay chọn Trung Quốc?

Đọc tiếp...

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Bài viết tìm hiểu cơ sở lý thuyết và thực tiễn về xây dựng lòng tin ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương thông qua trả lời các câu hỏi: Vì sao đặc điểm triển khai các biện pháp xây dựng lòng tin (CBMs) ở châu Á - Thái Bình Dương khác với CBMs truyền thống? Bài học kinh nghiệm rút ra từ triển khai CBMs ở khu vực là gì?

Đọc tiếp...

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Các quốc gia trong khu vực đang tìm cách không để cho những tranh chấp của họ với Trung Quốc ảnh hưởng tới các khía cạnh khác trong mối quan hệ với nước láng giềng quan trọng này, tìm cách cân bằng giữa Trung Quốc và Mỹ, cũng như các cường quốc khu vực như Nhật Bản và Ấn Độ.

Đọc tiếp...

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Đại dịch đã đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy vì cả hai nước đều tìm cách vượt mặt nhau để định hình trật tự thế giới.

Đọc tiếp...

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Dịch COVID-19 đã đẩy mối quan hệ Trung-Mỹ vào một giai đoạn tồi tệ mới. Quan hệ thương mại song phương trên đà suy thoái, rơi vào trạng thái dường như đóng băng; sự thiếu hụt lòng tin chiến lược ngày càng nghiêm trọng; bầu không khí giữa hai bên ngột ngạt chưa từng có.

Đọc tiếp...

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Các nhà ngoại giao và quan chức quân sự ở cả Mỹ và Philippines đang tìm cách cứu vãn Thỏa thuận Các lực lượng thăm viếng (VFA) với lo ngại rằng khoảng trống an ninh do thoả thuận trên để lại có thể sẽ tạo cơ hội để Bắc Kinh tăng cường củng cố quân đội và bành trướng hơn nữa ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Quan hệ đối tác Trung-Nga đã được củng cố đáng kể trong hai năm qua. Tuy nhiên, những thay đổi tiềm tàng trong chính sách của Mỹ và đặc biệt là những diễn biến ở Trung Á và Bắc Cực có thể thách thức mối quan hệ này trong tương lai.

Đọc tiếp...

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

COVID-19 là nguyên nhân mới nhất dẫn đến xích mích trong mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh. Tuy nhiên, nếu để cho sự ganh đua làm mờ mắt trước những mối đe dọa rõ ràng lúc này, hai bên rốt cuộc sẽ tự hủy hoại chính mình.

Đọc tiếp...

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Đề xuất này là dấu hiện cho sự kết tinh của một chiến lược có chủ ý và được đầu tư từ phía Trung Quốc về tương lai của quan hệ ASEAN-Trung Quốc, nhằm củng cố sự thay đổi quyền lực đang diễn ra ở Đông Nam Á và tạo ra sự chuyển đổi suôn sẻ sang trật tự khu vực lấy Trung Quốc làm trung tâm trong bối cảnh Mỹ suy giảm ảnh hưởng trong khu vực.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 5504 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin