22 - 11 - 2019 | 10:02
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Trung Quốc âm mưu chia cắt liên minh Mỹ-Nhật tại Biển Hoa Đông

Trung Quốc âm mưu chia cắt liên minh Mỹ-Nhật tại Biển Hoa Đông

Email In PDF.

Nghiên cứu cho thấy rằng Bắc Kinh thường xuyên tìm cách sử dụng các cuộc xung đột trên biển để gây mâu thuẫn liên minh Mỹ-Nhật, đặc biệt trong các sự cố lớn tại quần đảo này vào các năm 2010, 2012 và 2013. Tuy nhiên, cách tiếp cận của Bắc Kinh trong chiến lược “thọc gậy bánh xe” tại Biển Hoa Đông là khác biệt.

 

 

Các tàu Trung Quốc và Nhật Bản áp sát quần đảo Senkaku / Điếu Ngư đang tranh chấp ở Biển Hoa Đông vào năm 2013. Ảnh: GETTY

Từ tháng 4 đến tháng 6 năm nay, các tàu hải cảnh Trung Quốc đã tiến vào vùng tiếp giáp xung quanh quần đảo tranh chấp Senkaku/ Điếu Ngư ở Biển Hoa Đông trong 64 ngày liên tiếp. Tại khu vực nhạy cảm này, số vụ xâm nhập của Trung Quốc tính đến thời điểm hiện tại đã vượt xa tổng số của năm 2018. Mặc dù các vụ xâm nhập mới nhất xảy ra trong bối cảnh mối quan hệ song phương Trung-Nhật đang được cải thiện và không tạo ra hay báo hiệu một sự cố hay một cuộc khủng hoảng lớn nào, nhưng việc căng thẳng gia tăng trở lại chỉ là vấn đề thời gian. Do các cuộc khủng hoảng ở quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư có thể đem tới những hậu quả to lớn cho sự ổn định của khu vưc, liên minh Mỹ-Nhật và cạnh tranh Trung-Mỹ, do dó việc hiểu được chiến lược của Bắc Kinh là hết sức quan trọng.

Nghiên cứu cho thấy rằng Bắc Kinh thường xuyên tìm cách sử dụng các cuộc xung đột trên biển để gây mâu thuẫn liên minh Mỹ-Nhật, đặc biệt trong các sự cố lớn tại quần đảo này vào các năm 2010, 2012 và 2013. Tuy nhiên, cách tiếp cận của Bắc Kinh trong chiến lược “thọc gậy bánh xe” tại Biển Hoa Đông là khác biệt. Theo truyền thống, một quốc gia có ý định chia rẽ một liên minh thường tập trung nỗ lực vào đối tác “cấp thấp” -hoặc dễ bị tổn thương hơn- của liên minh đó, nhưng trong cuộc xung đột Senkaku/Điếu Ngư, mục tiêu chính của Trung Quốc lại nhằm vào Mỹ - đối tác “cấp cao”. Bắc Kinh nhận thức được sự bất cân xứng đáng kể về lợi ích giữa Mỹ và Nhật Bản trong tranh chấp, và Washington trên thực tế không có lợi ích tại quần đảo này nên muốn tránh khả năng xảy ra một cuộc xung đột thảm khốc với Trung Quốc. Hay nói cách khác, trong xung đột Senkaku/Điếu Ngư, Washington được coi là bên dễ bị tổn thương hơn.

Bằng cách gợi ra các lợi ích của Mỹ trong quản lý xung đột, ổn định khủng hoảng và quan hệ Trung-Mỹ lành mạnh, Bắc Kinh đã tìm cách xúi giục và thúc ép Mỹ áp dụng các chính sách “đi ngược lại” với lợi ích lãnh thổ của Nhật Bản. Bằng cách làm này, Trung Quốc đã gieo rắc sự bất hòa trong liên minh Mỹ-Nhật và làm tăng nỗi lo của Nhật Bản về việc bị Mỹ bỏ rơi. Trong năm 2012-2013, sau khi điều số lượng tàu và máy bay chưa từng có vào vùng biển và không phận xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư làm nguy cơ xung đột gia tăng ở Biển Hoa Đông, Bắc Kinh đã kêu gọi Washington kiềm chế Nhật Bản và buộc Tokyo phải nhượng bộ. Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố: “Chúng tôi kêu gọi phía Mỹ chịu trách nhiệm về vấn đề quần đảo Điếu Ngư và thực hiện các hành động cụ thể để bảo vệ hòa bình và ổn định khu vực”. Bắc Kinh thậm chí còn đi xa hơn, yêu cầu Mỹ làm trung gian hòa giải. Trong một hội thảo do Bộ Ngoại giao Trung Quốc tổ chức, một cựu quan chức cấp cao nước này nhận xét: “Nếu Mỹ thực sự muốn đóng vai trò trung lập và mang tính xây dựng, Washington nên kêu gọi các bên tranh chấp ngồi vào bàn đàm phán và giải quyết sự khác biệt bằng các biện pháp hòa bình”.

Washington tỏ ra dễ dàng chấp nhận lời kêu gọi của Bắc Kinh. Nhà Trắng thúc giục Tokyo nhượng bộ, trong khi Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ khi đó là Tom Donilong gợi ý rằng “các bên nên tìm cách nói chuyện về vấn đề này thông qua kênh ngoại giao”. Trong khoảng thời gian đó, Trung Quốc bắt đầu thúc đẩy khái niệm mơ hồ về “quan hệ nước lớn kiểu mới”, một khuôn khổ rộng mở cho tương lai quan hệ Mỹ-Trung mà chính quyền Obama, vốn muốn thiết lâp quan hê lành mạnh lâu dài, ban đầu đã chấp nhận. “Tôn trọng lợi ích cốt lõi” được cho là “điểm then chốt” của khuôn khổ quan hệ kiểu mới này. Tháng 4/2013, Bắc Kinh lần đầu tiên tuyên bố quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư là một trong những “lợi ích cốt lõi” của nước này. Bắc Kinh do đó đã tìm cách liên kết các mối quan hệ Mỹ-Trung được cải thiện với việc Washington sẵn sàng giảm bớt sự ủng hộ cho các lợi ích lãnh thổ của Nhật Bản.

Tiếp theo, vào cuối năm 2013, Trung Quốc tuyên bố thiết lập Vùng Nhận dạng Phòng không (ADIZ) trên Biển Hoa Đông, bao gồm quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, được thiết kế để đặt lợi ích của Mỹ và Nhật Bản đối lập với nhau. Đây là động thái hiếm hoi được thông báo vào thời điểm đó, Bắc Kinh đã công khai đề nghị thực thi một cơ chế xử lý khủng hoảng vốn bị trì trệ từ lâu sau khi thành lập ADIZ.

Bất chấp sự phản đối của Tokyo vì lo ngại Trung Quốc sẽ hợp pháp hóa các yêu sách lãnh thổ, Washington lại nhanh chóng ủng hộ lời đề nghị của Bắc Kinh. Phó Tổng thống Joe Biden thậm chí tuyên bố rằng ADIZ “là rất cần thiết để quản lý khủng hoảng”. Điều này làm “tăng số lượng cử tri Nhật Bản nghi ngờ về cam kết bảo đảm an ninh của Mỹ”. Mặc dù mối quan hệ Mỹ-Trung ngày nay khác xa so với thời điểm của chính quyền Obama, Bắc Kinh có thể được cho là sẽ sử dụng một chiến lược tương tự chống lại chính quyền Trump và các chính quyền khác trong tương lai. Bất chấp mối quan hệ Mỹ-Trung trở nên đối nghịch như thế nào, sự bất cân xứng trong lợi ích Mỹ-Nhật có thể sẽ tiếp tục bị lợi dụng và tạo thành một điểm yếu cố hữu trong một liên minh mạnh mẽ.

Andrew Taffer là Chuyên viên nghiên cứu của Bộ phận An ninh Trung Quốc & Ấn Độ-Thái Bình Dương tại Trung tâm Phân tích Hải quân (Australia). Bài viết được đăng trên The Interpreter.

Kim Nguyên (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Thực chất Diễn đàn Công nghiệp Quốc phòng Nhật Bản-Philippines

Thực chất Diễn đàn Công nghiệp Quốc phòng Nhật Bản-Philippines

Nhật Bản và Philippines cuối cùng cũng đã tổ chức được vòng đầu tiên của Diễn đàn Công nghiệp Quốc phòng mới vào đầu tháng này. Mặc dù cơ chế này chỉ là một trong nhiều sự tiến triển trong quan hệ song phương, song có ý nghĩa đối với mối quan hệ an ninh, cũng như tổng thể mối quan hệ song phương nói chung.

Đọc tiếp...

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần cuối)

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần cuối)

Trước những áp lực của Mỹ và đồng minh, Trung Quốc đã chuyển hướng sang Nga. Tuy nhiên thực tế là Nga và Trung Quốc không phải là những đồng minh tự nhiên và họ nghi ngờ về từng động thái của nhau nhiều hơn là tin tưởng, điều này sẽ hủy hoại và làm cho bất kỳ thỏa thuận song phương nào mà họ có thể đạt được bị thất bại. Kết quả là Trung Quốc sẽ thấy mình thực sự bị cô lập và hoàn toàn phụ thuộc vào những nước mà họ đã kiểm soát để duy trì việc vận hành nền kinh tế của mình.

 

Đọc tiếp...

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần 2)

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần 2)

Bên cạnh những thách thức về kinh tế trong nước, Tập Cận Bình còn phải đối mặt với một nước Mỹ đang nhanh chóng mở rộng khả năng quân sự. Không dừng ở đó, ông Tập cũng phải đối mặt với các khả năng quân sự ngày càng mở rộng của Nhật Bản, Đài Loan và Philippines.  

Đọc tiếp...

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần 1)

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần 1)

Cơ hội “từ trên trời rơi xuống” dành cho Trung Quốc trong lĩnh vực kinh tế và thương mại thực sự đã qua. Hiện Trung Quốc đang vấp phải sự phản ứng dữ dội từ các nước trong khu vực và đặc biệt là từ Mỹ với một vị tổng thống dường như muốn đối đầu với Trung Quốc trên mọi mặt trận và bằng mọi cách.

Đọc tiếp...

Sách lược đầu tư của Mỹ vào Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Sách lược đầu tư của Mỹ vào Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ luôn là vấn đề được giới chiến lược, học thuật ở Trung Quốc và nước ngoài tập trung thảo luận và nghiên cứu. Nhưng những phân tích thực nghiệm cụ thể lại khá ít, tập trung quá nhiều vào lĩnh vực chính trị và an ninh. Bài viết sẽ tập trung vào sách lược cạnh tranh đầu tư cơ sở hạ tầng trong khuôn khổ Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ, phân tích mục tiêu, lộ trình và triển vọng phát triển của chiến lược này, đưa ra đánh giá mang tính thử nghiệm về tác động có thể có của chiến lược này đối với hợp tác “Vành đai và Con đường”.

Đọc tiếp...

Ý nghĩa chính trị trong chiến lược phòng thủ của Đài Loan

Ý nghĩa chính trị trong chiến lược phòng thủ của Đài Loan

Đài Loan sắp tới sẽ phải đối mặt với một thời kỳ đáng ngại. Chiến lược phòng thủ của Đài Loan đang trở nên phi logic trong khi Trung Quốc lại đang tiến gần tới khả năng thực hiện tuyên bố “thống nhất Đài Loan” của mình.

Đọc tiếp...

Nga “ngả vào” Trung Quốc - Mối đe dọa đối với Hàn Quốc?

Nga “ngả vào” Trung Quốc - Mối đe dọa đối với Hàn Quốc?

Sự hợp tác ngày càng gia tăng giữa Bắc Kinh và Moskva dường như đang giúp Nga mạnh bạo hơn khi thể hiện năng lực cũng như thách thức sức mạnh của mạng lưới liên minh của Mỹ ở Đông Bắc Á.

Đọc tiếp...

Ấn Độ - Hi vọng lớn nhất của Mỹ ở châu Á

Ấn Độ - Hi vọng lớn nhất của Mỹ ở châu Á

Trong hai thập kỷ qua, Washington đã đặt nhiều hi vọng vào Ấn Độ trên vũ đài thế giới. Rộng lớn, đông dân và giàu tài nguyên, xét theo tất cả các biểu hiện bề ngoài, Ấn Độ là một cường quốc đã sẵn sàng. Và với tư cách là nền dân chủ lớn nhất thế giới, theo những hi vọng đó, nước này hứa hẹn sẽ trở thành đối tác quan trọng của Mỹ vào thời điểm cuộc cạnh tranh giữa các bên thách thức đang ngày càng gia tăng.

Đọc tiếp...

Năm điều Mỹ cần cân nhắc khi đối phó Trung Quốc

Năm điều Mỹ cần cân nhắc khi đối phó Trung Quốc

Chính quyền của Tổng thống Trump đang đối đầu với Trung Quốc theo một cách khó có thể thúc đẩy thế cạnh tranh của Mỹ hay thu hút được sự ủng hộ rộng rãi. Cuối tháng trước, ông Trump đã ra một tuyên bố cứng rắn: “Chúng tôi không cần Trung Quốc, và thành thật mà nói, chúng tôi còn tốt hơn nếu không có họ”.

Đọc tiếp...

Bước tiếp theo trong xây dựng quan hệ quân sự Ấn-Trung

Bước tiếp theo trong xây dựng quan hệ quân sự Ấn-Trung

Cuộc đối đầu tại Doklam ở lãnh thổ Bhutan năm 2017 kéo dài 73 ngày trong địa hình hiểm trở và nguy hiểm dọc theo Đường kiểm soát thực tế (LAC) là phép thử đối với tinh thần cũng như cách thức giải quyết vấn đề của quân đội hai nước.

Đọc tiếp...

Quan hệ Việt-Mỹ thời tổng thống Trump

Quan hệ Việt-Mỹ thời tổng thống Trump

Trước những phát ngôn chỉ trích của Tổng thống Mỹ Donald Trump về sự lạm dụng đối tác trong vấn đề thương mại của Việt Nam, mối quan hệ giữa hai quốc gia thực sự không hề chứng kiến một sự chuyển biến tiêu cực.

Đọc tiếp...

Tranh chấp thương mại Trung - Mỹ sẽ đi về đâu?

Tranh chấp thương mại Trung - Mỹ sẽ đi về đâu?

Cuộc chiến thương mại Trung - Mỹ bắt đầu từ tháng 3/2018, cho đến nay, cùng với những đòn trừng phạt và trả đũa nối tiếp nhau, những tổn thất trực tiếp mà cả hai bên phải gánh chịu là điều dễ dàng nhận thấy. Những đòn trừng phạt và trả đũa ấy liệu đơn thuần chỉ nhắm đến lợi ích kinh tế, hay bên trong còn ẩn chứa những mục tiêu mang tính chiến lược và liệu rằng cuộc thương chiến này có đi đến hồi kết?

Đọc tiếp...

Yếu tố khiến Trung-Nga xích lại gần nhau

Yếu tố khiến Trung-Nga xích lại gần nhau

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung và chiến dịch trừng phạt kéo dài của Washington đối với Moskva đã thúc đẩy việc tăng cường quan hệ kinh tế và năng lượng giữa hai nước láng giềng phương Đông.

Đọc tiếp...

Cảnh giác trước Trung Quốc, Ấn Độ củng cố quan hệ với các nước láng giềng

Cảnh giác trước Trung Quốc, Ấn Độ củng cố quan hệ với các nước láng giềng

Để củng cố và nâng cao hơn nữa vị thế của bản thân trong khu vực, đặc biệt là trong bối cảnh Trung Quốc đang ngày càng đẩy mạnh các hoạt động lôi kéo các nước khác, Ấn Độ dưới thời ông Modi buộc phải có những bước đi đúng đắn và khôn khéo, thúc đẩy mối quan hệ gắn bó và tốt đẹp với các nước láng giềng là một trong số đó.

Đọc tiếp...

Mỹ và các đồng minh cần thể hiện sự quan tâm thực sự ở Đông Nam Á

Mỹ và các đồng minh cần thể hiện sự quan tâm thực sự ở Đông Nam Á

Đông Nam Á là khu vực rất quan trọng đối với Trung Quốc, tạo ra “thế tiến thoái lưỡng nan ở eo biển Malacca”. Khoảng 80% tổng nguồn cung cấp năng lượng của Trung Quốc đi qua eo biển Malacca. Sáng kiến "Vành đai và Con đường" (BRI) chủ yếu là một giải pháp để thoát khỏi tình thế khó xử này. 

Đọc tiếp...

Trước Trung Quốc, Washington chỉ còn cách tiếp cận duy nhất là đối đầu?

Trước Trung Quốc, Washington chỉ còn cách tiếp cận duy nhất là đối đầu?

Chiến lược an ninh quốc gia Mỹ gán mác cho Trung Quốc là một "cường quốc theo chủ nghĩa xét lại". Trong khi, Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ Christopher Wray đã gọi Trung Quốc là "một mối đe dọa toàn xã hội".

Đọc tiếp...

Trump tấn công hệ thống thương mại toàn cầu

Trump tấn công hệ thống thương mại toàn cầu

Sau khi chỉ trích thương mại tự do trong lúc vận động tranh cử chức Tổng thống Mỹ, ông đã biến chủ nghĩa dân tộc về kinh tế trở thành tâm điểm trong chương trình nghị sự của mình.Với việc coi thường các quy tắc thương mại quốc tế, Chính quyền Trump đã làm suy giảm vị thế của Mỹ trên thế giới và khiến các chính phủ khác phải cân nhắc việc sử dụng các công cụ tương tự để hạn chế thương mại một cách độc đoán.

Đọc tiếp...

Hiểm họa hạt nhân hiện nay lớn hơn thời Chiến tranh Lạnh?

Hiểm họa hạt nhân hiện nay lớn hơn thời Chiến tranh Lạnh?

Hiện tại có 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân. Trong đó, chỉ có 2 nước - Trung Quốc và Ấn Độ - xác nhận cam kết “không sử dụng vũ khí hạt nhân trước tiên”, mặc dù Ấn Độ đã bắt đầu rút lại cam kết này dưới thời chính quyền Thủ tướng Modi.

Đọc tiếp...

Phản ứng của châu Á trước sự trỗi dậy của Trung Quốc

Phản ứng của châu Á trước sự trỗi dậy của Trung Quốc

Khi Trung Quốc xâm nhập sâu hơn vào châu Á và các nơi khác trên thế giới, nhiều nhà quan sát đã dự đoán rằng ngày Bắc Kinh trở thành bá chủ thống trị các nước láng giềng chỉ còn là vấn đề thời gian. Nhưng câu chuyện về sự thống trị tất yếu của Trung Quốc này dựa trên những giả định chủ chốt quá thường xuyên không được xem xét kỹ lưỡng. Chặng đường của Trung Quốc tiến tới vị thế hàng đầu khu vực có thể chông chênh hơn dự kiến.

Đọc tiếp...

ASEAN giữa trò chơi địa chiến lược Mỹ-Trung

ASEAN giữa trò chơi địa chiến lược Mỹ-Trung

Cuộc tập trận AUMX diễn ra tại căn cứ hải quân Sattahip ở tỉnh Chon Buri của Thái Lan gần một năm sau khi ASEAN tiến hành một cuộc tập trận hàng hải tương tự với Trung Quốc ở ngoài khơi tỉnh Quảng Đông. Điểm mâu thuẫn là sự kình địch ngày càng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc trong khi nguyên tắc của ASEAN là duy trì tính trung tâm và cân bằng địa chính trị của khối giữa hai siêu cường này.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 5646 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin