15 - 9 - 2019 | 13:26
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Trung Quốc âm mưu chia cắt liên minh Mỹ-Nhật tại Biển Hoa Đông

Trung Quốc âm mưu chia cắt liên minh Mỹ-Nhật tại Biển Hoa Đông

Email In PDF.

Nghiên cứu cho thấy rằng Bắc Kinh thường xuyên tìm cách sử dụng các cuộc xung đột trên biển để gây mâu thuẫn liên minh Mỹ-Nhật, đặc biệt trong các sự cố lớn tại quần đảo này vào các năm 2010, 2012 và 2013. Tuy nhiên, cách tiếp cận của Bắc Kinh trong chiến lược “thọc gậy bánh xe” tại Biển Hoa Đông là khác biệt.

 

 

Các tàu Trung Quốc và Nhật Bản áp sát quần đảo Senkaku / Điếu Ngư đang tranh chấp ở Biển Hoa Đông vào năm 2013. Ảnh: GETTY

Từ tháng 4 đến tháng 6 năm nay, các tàu hải cảnh Trung Quốc đã tiến vào vùng tiếp giáp xung quanh quần đảo tranh chấp Senkaku/ Điếu Ngư ở Biển Hoa Đông trong 64 ngày liên tiếp. Tại khu vực nhạy cảm này, số vụ xâm nhập của Trung Quốc tính đến thời điểm hiện tại đã vượt xa tổng số của năm 2018. Mặc dù các vụ xâm nhập mới nhất xảy ra trong bối cảnh mối quan hệ song phương Trung-Nhật đang được cải thiện và không tạo ra hay báo hiệu một sự cố hay một cuộc khủng hoảng lớn nào, nhưng việc căng thẳng gia tăng trở lại chỉ là vấn đề thời gian. Do các cuộc khủng hoảng ở quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư có thể đem tới những hậu quả to lớn cho sự ổn định của khu vưc, liên minh Mỹ-Nhật và cạnh tranh Trung-Mỹ, do dó việc hiểu được chiến lược của Bắc Kinh là hết sức quan trọng.

Nghiên cứu cho thấy rằng Bắc Kinh thường xuyên tìm cách sử dụng các cuộc xung đột trên biển để gây mâu thuẫn liên minh Mỹ-Nhật, đặc biệt trong các sự cố lớn tại quần đảo này vào các năm 2010, 2012 và 2013. Tuy nhiên, cách tiếp cận của Bắc Kinh trong chiến lược “thọc gậy bánh xe” tại Biển Hoa Đông là khác biệt. Theo truyền thống, một quốc gia có ý định chia rẽ một liên minh thường tập trung nỗ lực vào đối tác “cấp thấp” -hoặc dễ bị tổn thương hơn- của liên minh đó, nhưng trong cuộc xung đột Senkaku/Điếu Ngư, mục tiêu chính của Trung Quốc lại nhằm vào Mỹ - đối tác “cấp cao”. Bắc Kinh nhận thức được sự bất cân xứng đáng kể về lợi ích giữa Mỹ và Nhật Bản trong tranh chấp, và Washington trên thực tế không có lợi ích tại quần đảo này nên muốn tránh khả năng xảy ra một cuộc xung đột thảm khốc với Trung Quốc. Hay nói cách khác, trong xung đột Senkaku/Điếu Ngư, Washington được coi là bên dễ bị tổn thương hơn.

Bằng cách gợi ra các lợi ích của Mỹ trong quản lý xung đột, ổn định khủng hoảng và quan hệ Trung-Mỹ lành mạnh, Bắc Kinh đã tìm cách xúi giục và thúc ép Mỹ áp dụng các chính sách “đi ngược lại” với lợi ích lãnh thổ của Nhật Bản. Bằng cách làm này, Trung Quốc đã gieo rắc sự bất hòa trong liên minh Mỹ-Nhật và làm tăng nỗi lo của Nhật Bản về việc bị Mỹ bỏ rơi. Trong năm 2012-2013, sau khi điều số lượng tàu và máy bay chưa từng có vào vùng biển và không phận xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư làm nguy cơ xung đột gia tăng ở Biển Hoa Đông, Bắc Kinh đã kêu gọi Washington kiềm chế Nhật Bản và buộc Tokyo phải nhượng bộ. Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố: “Chúng tôi kêu gọi phía Mỹ chịu trách nhiệm về vấn đề quần đảo Điếu Ngư và thực hiện các hành động cụ thể để bảo vệ hòa bình và ổn định khu vực”. Bắc Kinh thậm chí còn đi xa hơn, yêu cầu Mỹ làm trung gian hòa giải. Trong một hội thảo do Bộ Ngoại giao Trung Quốc tổ chức, một cựu quan chức cấp cao nước này nhận xét: “Nếu Mỹ thực sự muốn đóng vai trò trung lập và mang tính xây dựng, Washington nên kêu gọi các bên tranh chấp ngồi vào bàn đàm phán và giải quyết sự khác biệt bằng các biện pháp hòa bình”.

Washington tỏ ra dễ dàng chấp nhận lời kêu gọi của Bắc Kinh. Nhà Trắng thúc giục Tokyo nhượng bộ, trong khi Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ khi đó là Tom Donilong gợi ý rằng “các bên nên tìm cách nói chuyện về vấn đề này thông qua kênh ngoại giao”. Trong khoảng thời gian đó, Trung Quốc bắt đầu thúc đẩy khái niệm mơ hồ về “quan hệ nước lớn kiểu mới”, một khuôn khổ rộng mở cho tương lai quan hệ Mỹ-Trung mà chính quyền Obama, vốn muốn thiết lâp quan hê lành mạnh lâu dài, ban đầu đã chấp nhận. “Tôn trọng lợi ích cốt lõi” được cho là “điểm then chốt” của khuôn khổ quan hệ kiểu mới này. Tháng 4/2013, Bắc Kinh lần đầu tiên tuyên bố quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư là một trong những “lợi ích cốt lõi” của nước này. Bắc Kinh do đó đã tìm cách liên kết các mối quan hệ Mỹ-Trung được cải thiện với việc Washington sẵn sàng giảm bớt sự ủng hộ cho các lợi ích lãnh thổ của Nhật Bản.

Tiếp theo, vào cuối năm 2013, Trung Quốc tuyên bố thiết lập Vùng Nhận dạng Phòng không (ADIZ) trên Biển Hoa Đông, bao gồm quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, được thiết kế để đặt lợi ích của Mỹ và Nhật Bản đối lập với nhau. Đây là động thái hiếm hoi được thông báo vào thời điểm đó, Bắc Kinh đã công khai đề nghị thực thi một cơ chế xử lý khủng hoảng vốn bị trì trệ từ lâu sau khi thành lập ADIZ.

Bất chấp sự phản đối của Tokyo vì lo ngại Trung Quốc sẽ hợp pháp hóa các yêu sách lãnh thổ, Washington lại nhanh chóng ủng hộ lời đề nghị của Bắc Kinh. Phó Tổng thống Joe Biden thậm chí tuyên bố rằng ADIZ “là rất cần thiết để quản lý khủng hoảng”. Điều này làm “tăng số lượng cử tri Nhật Bản nghi ngờ về cam kết bảo đảm an ninh của Mỹ”. Mặc dù mối quan hệ Mỹ-Trung ngày nay khác xa so với thời điểm của chính quyền Obama, Bắc Kinh có thể được cho là sẽ sử dụng một chiến lược tương tự chống lại chính quyền Trump và các chính quyền khác trong tương lai. Bất chấp mối quan hệ Mỹ-Trung trở nên đối nghịch như thế nào, sự bất cân xứng trong lợi ích Mỹ-Nhật có thể sẽ tiếp tục bị lợi dụng và tạo thành một điểm yếu cố hữu trong một liên minh mạnh mẽ.

Andrew Taffer là Chuyên viên nghiên cứu của Bộ phận An ninh Trung Quốc & Ấn Độ-Thái Bình Dương tại Trung tâm Phân tích Hải quân (Australia). Bài viết được đăng trên The Interpreter.

Kim Nguyên (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Hiểm họa hạt nhân hiện nay lớn hơn thời Chiến tranh Lạnh?

Hiểm họa hạt nhân hiện nay lớn hơn thời Chiến tranh Lạnh?

Hiện tại có 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân. Trong đó, chỉ có 2 nước - Trung Quốc và Ấn Độ - xác nhận cam kết “không sử dụng vũ khí hạt nhân trước tiên”, mặc dù Ấn Độ đã bắt đầu rút lại cam kết này dưới thời chính quyền Thủ tướng Modi.

Đọc tiếp...

Phản ứng của châu Á trước sự trỗi dậy của Trung Quốc

Phản ứng của châu Á trước sự trỗi dậy của Trung Quốc

Khi Trung Quốc xâm nhập sâu hơn vào châu Á và các nơi khác trên thế giới, nhiều nhà quan sát đã dự đoán rằng ngày Bắc Kinh trở thành bá chủ thống trị các nước láng giềng chỉ còn là vấn đề thời gian. Nhưng câu chuyện về sự thống trị tất yếu của Trung Quốc này dựa trên những giả định chủ chốt quá thường xuyên không được xem xét kỹ lưỡng. Chặng đường của Trung Quốc tiến tới vị thế hàng đầu khu vực có thể chông chênh hơn dự kiến.

Đọc tiếp...

ASEAN giữa trò chơi địa chiến lược Mỹ-Trung

ASEAN giữa trò chơi địa chiến lược Mỹ-Trung

Cuộc tập trận AUMX diễn ra tại căn cứ hải quân Sattahip ở tỉnh Chon Buri của Thái Lan gần một năm sau khi ASEAN tiến hành một cuộc tập trận hàng hải tương tự với Trung Quốc ở ngoài khơi tỉnh Quảng Đông. Điểm mâu thuẫn là sự kình địch ngày càng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc trong khi nguyên tắc của ASEAN là duy trì tính trung tâm và cân bằng địa chính trị của khối giữa hai siêu cường này.

Đọc tiếp...

Trung Quốc âm mưu chia cắt liên minh Mỹ-Nhật tại Biển Hoa Đông

Trung Quốc âm mưu chia cắt liên minh Mỹ-Nhật tại Biển Hoa Đông

Nghiên cứu cho thấy rằng Bắc Kinh thường xuyên tìm cách sử dụng các cuộc xung đột trên biển để gây mâu thuẫn liên minh Mỹ-Nhật, đặc biệt trong các sự cố lớn tại quần đảo này vào các năm 2010, 2012 và 2013. Tuy nhiên, cách tiếp cận của Bắc Kinh trong chiến lược “thọc gậy bánh xe” tại Biển Hoa Đông là khác biệt.

Đọc tiếp...

Kỷ nguyên bất định của Châu Á

Kỷ nguyên bất định của Châu Á

Một Trung Quốc quyết đoán hơn nhưng đầy sóng gió ở nội tại, đi liền với một hệ thống liên minh Mỹ rạn nứt và một hải quân Mỹ không còn giữ được sự thống trị như những thập kỷ qua. Cuộc khủng hoảng ở Hồng Công và quan hệ xấu đi giữa Nhật Bản và Hàn Quốc chỉ là bước mở đầu cho một kỷ nguyên bất định.

Đọc tiếp...

Cấu trúc an ninh khu vực Đông Á đang sụp đổ?

Cấu trúc an ninh khu vực Đông Á đang sụp đổ?

Cạnh tranh Mỹ-Trung, Nhật Bản tái vũ trang, khủng hoảng tên lửa Triều Tiên, hợp tác Nga-Trung ngày càng gia tăng. Trong khi đó, ảnh hưởng của Mỹ đã dần suy giảm trong suốt gần một thập kỷ qua, Trung Quốc trỗi dậy mạnh mẽ. Tất cả đang làm nổi lên những quan ngại rằng trật tự an ninh hậu Chiến tranh Thế giới II sắp sụp đổ.

Đọc tiếp...

Thị trường khí ga và khí hoá lỏng (LNG) của Trung Quốc: Quá khứ, hiện tại và tương lai

Thị trường khí ga và khí hoá lỏng (LNG) của Trung Quốc: Quá khứ, hiện tại và tương lai

Trung Quốc cùng với Nhật Bản, Hàn Quốc và các nền kinh tế phát triển nhanh khác ở Châu Á đã và đang là động lực chính cho sự tăng trưởng của thị trường khí ga và khí hoá lỏng (LNG) thế giới trong những năm gần đây. Với nhu cầu khí và LNG vô cùng lớn, Trung Quốc đang theo đuổi quyết liệt các dự án khí ga và khí LNG tại Trung Á, Úc, Trung Đông, Đông Nam Á và Bắc Mỹ.

Đọc tiếp...

Bài học đáp trả Trung Quốc của Malaysia

Bài học đáp trả Trung Quốc của Malaysia

Malaysia đã có sự thay đổi ngoạn mục về chính sách đối với Trung Quốc sau khi Mahathir lên nắm quyền. Cách hành xử khôn khéo của chính quyền Mahathir đã chứng minh tầm quan trọng của chủ nghĩa tượng trưng, chính sách ngoại giao, và một chút không khoan nhượng, là điều không thể xem nhẹ. Đây cũng là bài học tham khảo quan trọng cho các nước khác trong quan hệ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Đằng sau nước cờ của Ấn Độ tại Kashmir

Đằng sau nước cờ của Ấn Độ tại Kashmir

Kashmir là khu vực tranh chấp được phân chia giữa Ấn Độ, Pakistan, và Trung Quốc. Quyết định xóa bỏ quy chế đặc biệt của khu vực Jammu và Kashmir là một nước đi táo bạo của thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Động thái này về lâu dài có thể đem lại lợi ích cho Ấn Độ, tuy nhiên hiện tại nó đang vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các nước có liên quan đến tranh chấp và cả chính người dân Kashmir.

Đọc tiếp...

Cuộc chiến thương mại với Mỹ gây chia rẽ giới lãnh đạo Trung Quốc

Cuộc chiến thương mại với Mỹ gây chia rẽ giới lãnh đạo Trung Quốc

Khi Nhà Trắng quyết định đánh thuế đối với các mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, các nhà lãnh đạo Mỹ đã bất đồng về câu hỏi liệu cuộc chiến thương mại dài hơi này có phải là một đường lối hành động khôn ngoan hay không? Và bây giờ, Bắc Kinh cũng đang chia rẽ như vậy.

Đọc tiếp...

Tính logic địa chính trị trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung

Tính logic địa chính trị trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung

Địa chính trị bao gồm các vấn đề chính trị, kinh tế và quân sự. Khi so sánh Trung Quốc và Nhật Bản, chúng ta phải chú ý cả ba vấn đề này. Trong trường hợp của Nhật Bản, các cân nhắc quân sự được ưu tiên hơn hai vấn đề kia và hạn chế các hành động của Mỹ. Trong trường hợp của Trung Quốc, cả chính trị và kinh tế đều thúc đẩy Mỹ hành động, trong khi không có sự cân nhắc về quân sự để ngăn chặn Mỹ. Tính lô gíc địa chính trị đã đưa chúng ta đến điểm này. Và Mỹ khó có thể lùi bước nếu Trung Quốc không nhượng bộ. 

Đọc tiếp...

Cuộc chiến thương mại có khiến Trung-Mỹ đối đầu chính trị?

Cuộc chiến thương mại có khiến Trung-Mỹ đối đầu chính trị?

Cuộc đọ sức Trung-Mỹ chưa cho thấy dấu hiệu hạ nhiệt sau hàng loạt các cuộc đàm phán bế tắc. Liệu thương chiến có lây lan sang lĩnh vực chính trị và gây ra kết quả tương tự như cuộc đại suy thoái kinh tế những năm 30 của thế kỷ 20?

Đọc tiếp...

Quan hệ với Trung Quốc làm suy yếu nước Nga

Quan hệ với Trung Quốc làm suy yếu nước Nga

Nhờ vào nhân tố thúc đẩy là Mỹ mà Nga và Trung Quốc ngày càng xích lại gần nhau hơn. Tuy nhiên, trong mối quan hệ này, Nga lại là phía bị động và phụ thuộc vào Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Cách mà Mỹ vừa thách thức vừa chung sống với Trung Quốc

Cách mà Mỹ vừa thách thức vừa chung sống với Trung Quốc

Trung Quốc hiện đang là đối thủ số một của Mỹ, khiến cho nhiều người liên tưởng đến tình trạng khá tương tự trong thời kỳ Chiến tranh lạnh giữa Mỹ và Liên Xô. Tuy nhiên, quan hệ với Trung Quốc thời nay không thể giống cách mà Mỹ đã thực hiện với Liên Xô ngày trước.

Đọc tiếp...

Đang xuất hiện một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới ở châu Á?

Đang xuất hiện một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới ở châu Á?

Khi không còn những hiệp ước kiểm soát vũ khí, Nga, Mỹ và Trung Quốc sẽ tăng cường kho vũ khí hạt nhân, bóng ma Chiến tranh Lạnh xuất hiện trở lại.

Đọc tiếp...

Thách thức trong quan hệ Campuchia - Trung Quốc

Thách thức trong quan hệ Campuchia - Trung Quốc

Mối quan hệ giữa Campuchia và Trung Quốc đang ngày càng gắn bó chặt chẽ.Tuy nhiên, điều này cũng đã đặt ra một câu hỏi: Tại sao một quốc gia hùng mạnh tầm thế giới lại trở thành người bạn thân nhất của một quốc gia nhỏ và nghèo như Campuchia?

Đọc tiếp...

Nhật Bản đã khơi mào cuộc chiến mà nước này chưa sẵn sàng với Hàn Quốc

Nhật Bản đã khơi mào cuộc chiến mà nước này chưa sẵn sàng với Hàn Quốc

Tokyo đã khơi mào tranh chấp thương mại với Seoul, song Nhật Bản lại có vẻ chưa thực sự chuẩn bị kỹ càng cho những hệ lụy nghiêm trọng mà hành động này gây ra. Thủ tướng Abe đang rơi vào tình hình khá phức tạp khi phải đối mặt cùng lúc với nhiều vấn đề đến từ nhiều quốc gia.  Đọc tiếp...

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung: Những bí mật chiến lược của Bắc Kinh

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung: Những bí mật chiến lược của Bắc Kinh

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung hiện đang trong giai đoạn đỉnh điểm, ảnh hưởng tới không chỉ hai nước trong cuộc mà còn tới nhiều quốc gia khác. Với những tham vọng không chỉ dừng lại ở kinh tế, thương mại, Trung Quốc có những chiến lược bí mật nào để đối phó với Mỹ và tiến gần hơn tới mục đích của mình? 

Đọc tiếp...

Cách thức đối phó với mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Trung Quốc

Cách thức đối phó với mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Trung Quốc

Sự chuyển mình của Trung Quốc với tư cách là một cường quốc kinh tế và quân sự lớn đã tạo ra thách thức đối với nhiều quốc gia, bao gồm cả Mỹ. Tuy nhiên, sự phụ thuộc chặt chẽ lẫn nhau với Trung Quốc đòi hỏi Mỹ phải suy xét cẩn trọng về cách thức đối phó với các mối đe dọa này.

Đọc tiếp...

Liệu Mỹ có chiến bại trước Trung Quốc

Liệu Mỹ có chiến bại trước Trung Quốc

Trước tình hình Trung Quốc đang vươn lên ngày càng mạnh mẽ, thu hẹp dần khoảng cách với Mỹ, Đô đốc Hải quân Hoa Kỳ Philip Davidson đã mô tả Trung Quốc là “mối đe dọa chiến lược lớn nhất của Mỹ trong dài hạn”. Liệu đây có phải là một nhận định chính xác? 

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 8893 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin