15 - 9 - 2019 | 13:27
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Đài Loan mắc kẹt trong cuộc cạnh tranh Trung-Mỹ

Đài Loan mắc kẹt trong cuộc cạnh tranh Trung-Mỹ

Email In PDF.

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đe dọa nền kinh tế xuất khẩu và phát triển công nghệ của hòn đảo tự trị Đài Loan, vốn phụ thuộc rất nhiều vào các chuỗi cung ứng của Trung Quốc đại lục.

 

weekahead.jpg

Đài loan đang bị "mắc kẹt" trong cuộc chiến tranh thương mại ngày càng leo thang giữa Mỹ và Trung Quốc cũng như tình trạng cạnh tranh chiến lược giữa hai cường quốc này. Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đe dọa nền kinh tế xuất khẩu và phát triển công nghệ của hòn đảo tự trị Đài Loan, vốn phụ thuộc rất nhiều vào các chuỗi cung ứng của Trung Quốc đại lục trong việc tìm kiếm cơ hội xuất khẩu và thâm nhập thị trường, nhất là đối với ngành công nghiệp điện tử và bán dẫn (đang chi phối 25% tổng sản phẩm quốc nội của Đài loan). Một khó khăn nữa là chiến lược song song hai hướng của Bắc kinh nhằm cô lập hòn đảo này về ngoại giao, đồng thời mua chuộc các công ty cũng như những nhân tài Đài Loan nhằm đưa hòn đảo này trở lại là một phần của Trung Quốc.

Suốt 2 thập kỷ qua, tranh chấp về chủ quyền đã khiến mối quan hệ chính trị giữa Trung Quốc và Đài Loan luôn đầy "sóng gió", nhưng đổi lại quan hệ thương mại đầu tư lại phát triển liên tục. Đầu tư của Đài Loan vào Trung Quốc tăng ổn định kể từ khi Trung Quốc mở cửa vào đầu những năm 1990. Với sự tương đồng sẵn có về văn hóa và ngôn ngữ, tiềm năng thị trường của Trung Quốc lớn và nhân công rẻ khiến nhiều công ty trường vốn của Đài Loan đã chuyển hướng sang Trung Quốc.

Trung Quốc hiện tiêu thụ 40% lượng hàng xuất khẩu của Đài Loan, trong đó 80% lượng hàng này được lắp ráp ở chính Trung Quốc trước khi bán ra thị trường hoặc xuất khẩu. Sự phát triển làm ăn kinh tế với Đài Loan đã góp phần nuôi dưỡng nền kinh tế Trung Quốc trong thời kỳ đổi mới và chuyển hóa. Các doanh nghiệp Đài Loan không chỉ là nguồn đầu tư dồi dào nhất đối với một Trung Quốc khát vốn lúc bấy giờ, mà còn là phương tiện quan trọng để Bắc Kinh gia tăng ảnh hưởng cũng như củng cố quan hệ với hòn đảo này.

Trung Quốc luôn là điểm đến hấp dẫn nhất của các nhà đầu tư Đài Loan. Những căng thẳng chính trị trong quan hệ hai bờ eo biển kể từ năm 2016 đã làm giảm đầu tư của Đài Loan vào đại lục. Tuy nhiên, theo số liệu của Bộ Kinh tế Đài Loan năm 2018,  đầu tư của Đài Loan vào các nước thuộc Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) như Phillipines, Singapore, Indonesia, Malaysia và Việt Nam vẫn ở mức hạn chế.

Trên thực tế, trong cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu cuối thế kỷ XX, chính quyền của cựu Tổng thống Mã Anh Cửu đã bãi bỏ hàng loạt rào cản trong đầu tư vào các ngành công nghệ cao ở đại lục, dẫn đến việc các doanh nghiệp Đài Loan mở thêm nhiều chuỗi cung ứng công nghệ mới ở đó và vì vậy lại càng phụ thuộc Trung Quốc về kinh tế. Khi chuyển qua sản xuất ở Trung Quốc, các công ty điện tử của Đài Loan vẫn giữ lại những ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao như: phát triển đồ bán dẫn, chíp điện tử, linh kiện điện tử thiết yếu. Tuy nhiên, đa phần những mặt hàng này cuối cùng cũng bán cho các công ty Trung Quốc, Đài Loan và các doanh nghiệp nước ngoài khác ở Trung Quốc.

Trong khi cả Trung Quốc và Đài Loan đều có lợi từ việc liên kết phát triển kinh tế, mối quan hệ này đã gây ra tranh luận ngày càng nhiều ngay ở chính Đài Loan về những hệ lụy đối với sự độc lập hiện có của hòn đảo này. Lao động Trung Quốc rẻ mà kỹ thuật cũng khá ổn, cộng với những chuỗi cung ứng liên hoàn của Trung Quốc rõ ràng giúp các doanh nghiệp Đài Loan cạnh tranh tốt hơn nhưng đồng thời cũng mở ra cơ hội cho Trung Quốc can thiệp vào nội bộ chính trị của Đài Loan, và nếu nhìn vào một kịch bản mang tính cực đoan thì quá trình này sẽ thách thức sự phát triển công nghiệp của chính Đài Loan. Hơn nữa, việc phụ thuộc quá nhiều vào sản xuất ở nước ngoài đã khiến Đài Loan mất dần động lực đổi mới và khiến nhiều đối thủ cạnh tranh ở Trung Quốc tích lũy thêm được kiến thức phục vụ cho công cuộc đổi mới khi Trung Quốc kêu gọi nâng cao thêm chuỗi giá trị của họ.

Chiến lược của Trung Quốc rõ ràng đang khiến Đài Loan mất dần tính cạnh tranh ở những ngành công nghệ cấp thấp hơn, nhất là khi Trung Quốc đang tích cực phát triển một nền công nghiệp bán dẫn theo cách “tự lực tự cường” như kế hoạch họ đã vạch ra trong đề án mang tên “Sản xuất tại Trung Quốc năm 2025”. Những động thái này có thể gây ra một số ảnh hưởng đối với Đài Loan. Trung Quốc thì tích cực thu hút nhân tài cũng như các tài năng công nghệ và Đài loan rõ ràng là mục tiêu trong kế hoạch hợp nhất của Bắc Kinh cũng như trong chiến lược của đại lục nhằm phát triển chuỗi giá trị ngành công nghiệp bán dẫn.

Tất nhiên, Trung Quốc cũng sẽ phải mất cả chục năm nữa mới có thể đạt đến mục tiêu của mình là độc lập về công nghệ trong khi Đài Loan đang dẫn đầu trong hầu hết các ngành công nghệ cao chẳng hạn như thiết kế vi mạch. Nhưng với việc tăng dần gia tăng giá trị công nghệ trong các sản phẩm như điện thoại thông minh và tấm pin năng lượng mặt trời, Trung Quốc đã nhanh chóng làm Đài Loan mất thế cạnh tranh trong lĩnh vực này trên các thị trường toàn cầu. Khi cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đe dọa làm gián đoạn các chuỗi cung ứng, còn Trung Quốc tạo thêm căng thẳng ở vùng eo biển Đài Loan đồng thời củng cố khả năng cạnh tranh của mình về mặt công nghệ, Đài Loan đã gấp rút phát triển các quan hệ kinh tế bên ngoài đại lục mà hòn đảo này đã gây dựng bằng cách này hay cách khác trong vài thập kỷ.

Kể từ khi lên nắm quyền vào năm 2016, bà Thái Anh Văn đã thực thi "Chính sách hướng Nam mới", củng cố quan hệ với các nước Đông Nam Á và Ấn Độ, kế tục những nỗ lực và mục tiêu mà hai đời tiền nhiệm trước đã tiến hành. Chính quyền của bà cũng đẩy nhanh việc tìm kiếm các hiệp định tự do thương mại, với hy vọng đưa Đài Loan hội nhập kinh tế thế giới hơn nữa. Đây thực ra là mục tiêu từ những năm của thế kỷ XX khi mà sự nở rộ các hiệp định thương mại trong vùng đã ảnh hưởng không nhỏ đến lợi thế cạnh tranh của Đài Loan ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Hai năm qua kể từ khi bà Thái Anh Văn cầm quyền, đầu tư của Đài Loan vào các nước ASEAN tăng rất ít và không bằng lượng đầu tư mà Đài Loan rót vào các nước này những năm 1990 vàn 2010. Lĩnh vực đầu tư chủ yếu hiện nay tập trung vào hai ngành tài chính và bán lẻ, cho thấy họ có chú ý đến các thị trường đang phát triển nhưng không chuyển hướng khỏi thị trường Trung Quốc. Hơn nữa, cho dù Đài Loan không phải là ứng viên cho các hiệp định thương mại trong tương lai gần, việc tìm kiếm các hiệp định thương mại song phương với Mỹ hay Ấn Độ, về phương diện nào đó, có thể thêm động lực mới khi Washington thách thức mối quan hệ qua eo biển Đài Loan hiện tại.

Tất cả những diễn tiến này, cộng với cuộc cạnh tranh chiến lược lâu dài giữa Mỹ và Trung Quốc có thể làm các chuỗi cung ứng phải tạm dừng và với việc chính quyền Bắc Kinh ngày càng gây áp lực lên Đài Loan, hòn đảo này sẽ buộc phải tập trung vào mục tiêu tách khỏi sự phụ thuộc Trung Quốc về kinh tế cho dù sẽ phải đối mặt với rất nhiều trở ngại ở phía trước.

Theo “Stratfor

Hương Trà (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Hiểm họa hạt nhân hiện nay lớn hơn thời Chiến tranh Lạnh?

Hiểm họa hạt nhân hiện nay lớn hơn thời Chiến tranh Lạnh?

Hiện tại có 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân. Trong đó, chỉ có 2 nước - Trung Quốc và Ấn Độ - xác nhận cam kết “không sử dụng vũ khí hạt nhân trước tiên”, mặc dù Ấn Độ đã bắt đầu rút lại cam kết này dưới thời chính quyền Thủ tướng Modi.

Đọc tiếp...

Phản ứng của châu Á trước sự trỗi dậy của Trung Quốc

Phản ứng của châu Á trước sự trỗi dậy của Trung Quốc

Khi Trung Quốc xâm nhập sâu hơn vào châu Á và các nơi khác trên thế giới, nhiều nhà quan sát đã dự đoán rằng ngày Bắc Kinh trở thành bá chủ thống trị các nước láng giềng chỉ còn là vấn đề thời gian. Nhưng câu chuyện về sự thống trị tất yếu của Trung Quốc này dựa trên những giả định chủ chốt quá thường xuyên không được xem xét kỹ lưỡng. Chặng đường của Trung Quốc tiến tới vị thế hàng đầu khu vực có thể chông chênh hơn dự kiến.

Đọc tiếp...

ASEAN giữa trò chơi địa chiến lược Mỹ-Trung

ASEAN giữa trò chơi địa chiến lược Mỹ-Trung

Cuộc tập trận AUMX diễn ra tại căn cứ hải quân Sattahip ở tỉnh Chon Buri của Thái Lan gần một năm sau khi ASEAN tiến hành một cuộc tập trận hàng hải tương tự với Trung Quốc ở ngoài khơi tỉnh Quảng Đông. Điểm mâu thuẫn là sự kình địch ngày càng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc trong khi nguyên tắc của ASEAN là duy trì tính trung tâm và cân bằng địa chính trị của khối giữa hai siêu cường này.

Đọc tiếp...

Trung Quốc âm mưu chia cắt liên minh Mỹ-Nhật tại Biển Hoa Đông

Trung Quốc âm mưu chia cắt liên minh Mỹ-Nhật tại Biển Hoa Đông

Nghiên cứu cho thấy rằng Bắc Kinh thường xuyên tìm cách sử dụng các cuộc xung đột trên biển để gây mâu thuẫn liên minh Mỹ-Nhật, đặc biệt trong các sự cố lớn tại quần đảo này vào các năm 2010, 2012 và 2013. Tuy nhiên, cách tiếp cận của Bắc Kinh trong chiến lược “thọc gậy bánh xe” tại Biển Hoa Đông là khác biệt.

Đọc tiếp...

Kỷ nguyên bất định của Châu Á

Kỷ nguyên bất định của Châu Á

Một Trung Quốc quyết đoán hơn nhưng đầy sóng gió ở nội tại, đi liền với một hệ thống liên minh Mỹ rạn nứt và một hải quân Mỹ không còn giữ được sự thống trị như những thập kỷ qua. Cuộc khủng hoảng ở Hồng Công và quan hệ xấu đi giữa Nhật Bản và Hàn Quốc chỉ là bước mở đầu cho một kỷ nguyên bất định.

Đọc tiếp...

Cấu trúc an ninh khu vực Đông Á đang sụp đổ?

Cấu trúc an ninh khu vực Đông Á đang sụp đổ?

Cạnh tranh Mỹ-Trung, Nhật Bản tái vũ trang, khủng hoảng tên lửa Triều Tiên, hợp tác Nga-Trung ngày càng gia tăng. Trong khi đó, ảnh hưởng của Mỹ đã dần suy giảm trong suốt gần một thập kỷ qua, Trung Quốc trỗi dậy mạnh mẽ. Tất cả đang làm nổi lên những quan ngại rằng trật tự an ninh hậu Chiến tranh Thế giới II sắp sụp đổ.

Đọc tiếp...

Thị trường khí ga và khí hoá lỏng (LNG) của Trung Quốc: Quá khứ, hiện tại và tương lai

Thị trường khí ga và khí hoá lỏng (LNG) của Trung Quốc: Quá khứ, hiện tại và tương lai

Trung Quốc cùng với Nhật Bản, Hàn Quốc và các nền kinh tế phát triển nhanh khác ở Châu Á đã và đang là động lực chính cho sự tăng trưởng của thị trường khí ga và khí hoá lỏng (LNG) thế giới trong những năm gần đây. Với nhu cầu khí và LNG vô cùng lớn, Trung Quốc đang theo đuổi quyết liệt các dự án khí ga và khí LNG tại Trung Á, Úc, Trung Đông, Đông Nam Á và Bắc Mỹ.

Đọc tiếp...

Bài học đáp trả Trung Quốc của Malaysia

Bài học đáp trả Trung Quốc của Malaysia

Malaysia đã có sự thay đổi ngoạn mục về chính sách đối với Trung Quốc sau khi Mahathir lên nắm quyền. Cách hành xử khôn khéo của chính quyền Mahathir đã chứng minh tầm quan trọng của chủ nghĩa tượng trưng, chính sách ngoại giao, và một chút không khoan nhượng, là điều không thể xem nhẹ. Đây cũng là bài học tham khảo quan trọng cho các nước khác trong quan hệ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Đằng sau nước cờ của Ấn Độ tại Kashmir

Đằng sau nước cờ của Ấn Độ tại Kashmir

Kashmir là khu vực tranh chấp được phân chia giữa Ấn Độ, Pakistan, và Trung Quốc. Quyết định xóa bỏ quy chế đặc biệt của khu vực Jammu và Kashmir là một nước đi táo bạo của thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Động thái này về lâu dài có thể đem lại lợi ích cho Ấn Độ, tuy nhiên hiện tại nó đang vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các nước có liên quan đến tranh chấp và cả chính người dân Kashmir.

Đọc tiếp...

Cuộc chiến thương mại với Mỹ gây chia rẽ giới lãnh đạo Trung Quốc

Cuộc chiến thương mại với Mỹ gây chia rẽ giới lãnh đạo Trung Quốc

Khi Nhà Trắng quyết định đánh thuế đối với các mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, các nhà lãnh đạo Mỹ đã bất đồng về câu hỏi liệu cuộc chiến thương mại dài hơi này có phải là một đường lối hành động khôn ngoan hay không? Và bây giờ, Bắc Kinh cũng đang chia rẽ như vậy.

Đọc tiếp...

Tính logic địa chính trị trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung

Tính logic địa chính trị trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung

Địa chính trị bao gồm các vấn đề chính trị, kinh tế và quân sự. Khi so sánh Trung Quốc và Nhật Bản, chúng ta phải chú ý cả ba vấn đề này. Trong trường hợp của Nhật Bản, các cân nhắc quân sự được ưu tiên hơn hai vấn đề kia và hạn chế các hành động của Mỹ. Trong trường hợp của Trung Quốc, cả chính trị và kinh tế đều thúc đẩy Mỹ hành động, trong khi không có sự cân nhắc về quân sự để ngăn chặn Mỹ. Tính lô gíc địa chính trị đã đưa chúng ta đến điểm này. Và Mỹ khó có thể lùi bước nếu Trung Quốc không nhượng bộ. 

Đọc tiếp...

Cuộc chiến thương mại có khiến Trung-Mỹ đối đầu chính trị?

Cuộc chiến thương mại có khiến Trung-Mỹ đối đầu chính trị?

Cuộc đọ sức Trung-Mỹ chưa cho thấy dấu hiệu hạ nhiệt sau hàng loạt các cuộc đàm phán bế tắc. Liệu thương chiến có lây lan sang lĩnh vực chính trị và gây ra kết quả tương tự như cuộc đại suy thoái kinh tế những năm 30 của thế kỷ 20?

Đọc tiếp...

Quan hệ với Trung Quốc làm suy yếu nước Nga

Quan hệ với Trung Quốc làm suy yếu nước Nga

Nhờ vào nhân tố thúc đẩy là Mỹ mà Nga và Trung Quốc ngày càng xích lại gần nhau hơn. Tuy nhiên, trong mối quan hệ này, Nga lại là phía bị động và phụ thuộc vào Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Cách mà Mỹ vừa thách thức vừa chung sống với Trung Quốc

Cách mà Mỹ vừa thách thức vừa chung sống với Trung Quốc

Trung Quốc hiện đang là đối thủ số một của Mỹ, khiến cho nhiều người liên tưởng đến tình trạng khá tương tự trong thời kỳ Chiến tranh lạnh giữa Mỹ và Liên Xô. Tuy nhiên, quan hệ với Trung Quốc thời nay không thể giống cách mà Mỹ đã thực hiện với Liên Xô ngày trước.

Đọc tiếp...

Đang xuất hiện một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới ở châu Á?

Đang xuất hiện một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới ở châu Á?

Khi không còn những hiệp ước kiểm soát vũ khí, Nga, Mỹ và Trung Quốc sẽ tăng cường kho vũ khí hạt nhân, bóng ma Chiến tranh Lạnh xuất hiện trở lại.

Đọc tiếp...

Thách thức trong quan hệ Campuchia - Trung Quốc

Thách thức trong quan hệ Campuchia - Trung Quốc

Mối quan hệ giữa Campuchia và Trung Quốc đang ngày càng gắn bó chặt chẽ.Tuy nhiên, điều này cũng đã đặt ra một câu hỏi: Tại sao một quốc gia hùng mạnh tầm thế giới lại trở thành người bạn thân nhất của một quốc gia nhỏ và nghèo như Campuchia?

Đọc tiếp...

Nhật Bản đã khơi mào cuộc chiến mà nước này chưa sẵn sàng với Hàn Quốc

Nhật Bản đã khơi mào cuộc chiến mà nước này chưa sẵn sàng với Hàn Quốc

Tokyo đã khơi mào tranh chấp thương mại với Seoul, song Nhật Bản lại có vẻ chưa thực sự chuẩn bị kỹ càng cho những hệ lụy nghiêm trọng mà hành động này gây ra. Thủ tướng Abe đang rơi vào tình hình khá phức tạp khi phải đối mặt cùng lúc với nhiều vấn đề đến từ nhiều quốc gia.  Đọc tiếp...

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung: Những bí mật chiến lược của Bắc Kinh

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung: Những bí mật chiến lược của Bắc Kinh

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung hiện đang trong giai đoạn đỉnh điểm, ảnh hưởng tới không chỉ hai nước trong cuộc mà còn tới nhiều quốc gia khác. Với những tham vọng không chỉ dừng lại ở kinh tế, thương mại, Trung Quốc có những chiến lược bí mật nào để đối phó với Mỹ và tiến gần hơn tới mục đích của mình? 

Đọc tiếp...

Cách thức đối phó với mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Trung Quốc

Cách thức đối phó với mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Trung Quốc

Sự chuyển mình của Trung Quốc với tư cách là một cường quốc kinh tế và quân sự lớn đã tạo ra thách thức đối với nhiều quốc gia, bao gồm cả Mỹ. Tuy nhiên, sự phụ thuộc chặt chẽ lẫn nhau với Trung Quốc đòi hỏi Mỹ phải suy xét cẩn trọng về cách thức đối phó với các mối đe dọa này.

Đọc tiếp...

Liệu Mỹ có chiến bại trước Trung Quốc

Liệu Mỹ có chiến bại trước Trung Quốc

Trước tình hình Trung Quốc đang vươn lên ngày càng mạnh mẽ, thu hẹp dần khoảng cách với Mỹ, Đô đốc Hải quân Hoa Kỳ Philip Davidson đã mô tả Trung Quốc là “mối đe dọa chiến lược lớn nhất của Mỹ trong dài hạn”. Liệu đây có phải là một nhận định chính xác? 

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 8916 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin