16 - 6 - 2019 | 12:30
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Email In PDF.

Bài nghiên cứu phân tích về vai trò của các chủ thể địa phương tại Trung Quốc, tập trung vào việc các chủ thể này đã định hình chính sách kinh tế và đối nội như thế nào. Lấy Hải Nam và Vân Nam làm hai trường hợp nghiên cứu, bài viết tìm ra 3 cơ chế về tầm ảnh hưởng của các tỉnh thành: khởi xướng , lợi dụng, và kháng cự.

 

 

Tóm lược

Hầu hết các bài phân tích về chính sách an ninh và chính trị của Trung Quốc đều coi Trung Quốc như một bản thể thống nhất, kết luận rằng chiến lược toàn diện đều được hình thành bởi nhóm tinh hoa ở trung ương. Tôi không đồng tình với lối tư duy truyền thống này và muốn trình bày các tỉnh thành của Trung Quốc có thể tác động như thế nào đến quá trình hình thành và triển khai chính sách ngoại giao của quốc gia. Bài nghiên cứu nhằm bổ sung vào các nghiên cứu hiện nay về vai trò của các chủ thể địa phương tại Trung Quốc, tập trung vào việc các chủ thể này đã định hình chính sách kinh tế và đối nội như thế nào. Lấy Hải Nam và Vân Nam làm hai trường hợp nghiên cứu, tôi tìm ra 3 cơ chế về tầm ảnh hưởng của các tỉnh thành - gồm: khởi xướng (trailblazing) , lợi dụng (carpetbagging), và kháng cự  (resisting) - và đưa ra các ví dụ về các chính sách cấp tỉnh chủ chốt. Bài phân tích đưa ra một luận điểm nhiều sắc thái hơn thường thấy trong quan hệ quốc tế về các động lực đằng sau sự phát triển và các chính sách ngoại giao Trung Quốc.  Bài nghiên cứu cũng phân tích các tác động của chính sách ngoại giao để hiểu và đối phó với các hành vi của Trung Quốc, tại Biển Đông và các khu vực khác.

Nội dung

Các tình thành của Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này ở mức độ như thế nào? Các phân tích chính sách đối ngoại và an ninh của Trung Quốc thường coi Trung Quốc như một chủ thể đơn nhất, kết luận rằng các nhóm tinh hoa hoạc định nên chiến lược toàn diện. Hầu hết nghiên cứu tập trung vào việc các chủ thể địa phương có thể ảnh hưởng như thế nào đến chính sách và kinh tế của Bắc Kinh.[1] Tôi chỉ ra rằng các chủ thể địa phương thường tự do trong việc giải thích, điều chỉnh và tạo ra các ảnh hưởng khác đối với các định hướng chính sách ngoại giao. Việc Bắc Kinh bắt đầu nhấn mạnh tới các chính sách như sáng kiến “vành đai con đường” yêu cầu việc tham gia đa dạng của các chủ thể và sự phụ thuộc lớn hơn vào các tỉnh thành nhằm cung cấp thông tin và thực hiện các nhiệm vụ.[2] Tuy nhiên, việc theo đuổi các lợi ích địa phương có thể làm chuyển hướng hoặc xung đột tới lợi ích quốc gia.

Xây dựng dựa trên các nghiên cứu gần đây về tính đa dạng của lập pháp Trung Quốc,[3] bài nghiên cứu cung cấp bằng chứng mới cho vai trò chưa được đánh giá hết của các tỉnh thành trong việc hình thành và triển khai các chính sách đối ngoại của Trung Quốc. Bài viết đưa ra một luật điểm nhiều sắc thái hơn về động lực đằng sau việc phát triển các chính sách đối ngoại của Trung Quốc. Điều này nhằm đóng góp một tài liệu cụ thể hơn vào nguồn gốc nội tại của các chính sách ngoại giao, thu hẹp khoảng cách với các nghiên cứu hiện hành về mối quan hệ trung ương-địa phương trong chính sách kinh tế và đối nội của Trung Quốc. Kết quả nghiên cứu của tôi cho thấy rằng hoạch định chính sách có thể lộn xộn và khó có thể dự đoán ngay cả trong những vấn đề quan trọng. Điều này có  ngụ ý chính sách quan trọng cho phản ứng với các hành động mang tính quốc tể của Trung Quốc.

Sử dụng hai trường hợp nghiên cứu là Hải Nam và Vân Nam, tôi muốn chứng minh các tỉnh thành đang ảnh hưởng như thế nào đến các vấn đề cụ thể trong chính sách của Trung Quốc. Cả hai đều nằm ở vị trí chiến lược của khu vực Đông Nam Á, nơi Trung ương phải  đối mặt với các vấn đề chính sách quan trọng và nhạy cảm. Hải Nam đã định hình các khía cạnh của chính sách Biển Đông, và Vân Nam có vai trò trong các chính sách ngoại giao kính tế và an ninh năng lượng, ảnh hưởng đến quan hệ song phương với Myanmar. Cả hai tình này không hẳn là trường hợp điển hình khi cả hai đều là các tình vùng ngoại diên về mặt kinh tế và chính trị, trái với các tỉnh thành ven biển giàu có và có kết nối chính trị được đề cập trong các nghiên cứu trước đây.[4]

Phân biệt giữa tầm ảnh hưởng đối với việc hình thành và diễn giải các chính sách, tôi đã tìm ra ba cơ chế chính đối với tầm ảnh hưởng của các tình thành- khởi xướng (trailblazing), lợi dụng (carpetbagging), và kháng cự (resisting) - và đưa ra các ví dụ về các chính sách cấp tỉnh khác nhau. Các bằng chứng này được thu thập từ các nguồn tài liệu ngôn ngữ tiếng Trung chính thống và các buổi phỏng vấn các cá nhân đến từ chính phủ Trung Quốc, các học giả ở Bắc Kinh, Vân Nam, Hải Nam. Tôi giữ bí mật danh tính của các cá nhân được phỏng vấn.

Xây dựng chính sách đối ngoại của Trung Quốc và Quan hệ Trung ương-địa phương

Quá trình xây dựng chính sách đối ngoại tại Trung Quốc được miêu tả như “một hệ thống gồm bộ máy quan liêu ngày càng chuyên nghiệp hóa, phức tạp và xung đột cùng tồn tại với lãnh đạo thống trị cấp cao rất quyền lực và mang tính cá nhân”.[5] Các quá trình ra quyết định chủ chốt mang tính tập trung cao và không rõ ràng. Trong khi Ban thường vụ Bộ Chính trị (PSC) là nơi thông qua chính sách chính thức thì các thành viên lại không có kiến thức chuyên sâu về đối ngoại. Thêm vào đó, cách tiếp cận mang tính gia tăng tiệm tiến (Incremental approach: là tiến trình mà các chính sách được đưa ra từ những tương tác và dung hòa nhau giữa nhiều nhóm chủ thể ủng hộ cho những giá trị khác nhau, đại diện cho những lợi ích khác nhau và nắm giữ những thông tin khác nhau – ND) và mang tính thảo luận của PSC thiếu đi sự phối hợp mang tính thể chế hóa, liên quan đến nhiều lợi ích khác nhau khi Trung Quốc mở rộng các hoạt động nước ngoài, điều đó đã tạo điều kiện cho các chủ thể trong nước khác có tiếng nói trong hoạch định chính sách. Các hệ thống chính trị đơn lẻ thúc đẩy các lợi ích vị kỷ của mình, trong khi khu vực quân đội và doanh nghiệp, bao gồm cả các công ty nhà nước, duy trì tầm ảnh hưởng lớn ở Trung Quốc.[6] Các nhóm chủ thể hoạch định chính sách mới như truyền thông, các tổ chức phi chính phủ và các nhóm vận động hành lang đang tham gia vào quá trình hoạt động chính trị.[7]

Giữa sự đa dạng hóa về quá trình hoạch định chính sách đó, các chính quyền cấp tỉnh đóng một vai trò quan trọng. Là  “nhà môi giới chính trị”, các tỉnh không chỉ tiếp nhận chính sách từ Trung ương mà còn truyền thông tin và các đánh giá hỗ trợ.[8] Về mặt chính thức, các quyết định chính sách đối ngoại đi theo “một đường thẳng” (yitiaoxian) từ Trung ương đến địa phương.[9] Nhưng quá trình phân quyền cấp tiến đã tạo ra  “chủ nghĩa liên bang trên thực tế”[10] (de facto federalism) và tiến trình hoạch định chính sách gia tăng tiệm tiến đã tạo ra cơ hội cho các tỉnh thành diễn giải lại chính sách,[11] làm trầm trọng thêm các căng thẳng lâu nay giữa kiểm soát tập trung hóa và quản lý phi tập trung.[12] Ví dụ, phạm vi rộng và việc mở rộng triển khai chiến dịch phát triển “mở cửa với phương Tây” đã tạo điều kiện cho các mặc cả trung ương-địa phương và cạnh tranh về lợi ích giữa các tỉnh thành.[13]

….

Đọc toàn bộ bản dịch tại đây.

Audrye Wong là nghiên cứu sinh tiến sĩ về nghiên cứu an ninh tại Trường Woodrow Wilson về các vấn đề Công cộng và Đối ngoại,  Đại học Princeton và một nghiên cứu viên của Quỹ Khoa học Quốc gia. Bài nghiên cứu được đăng trên The China Quarterly, Cambridge University Press.

Ngọc Anh (dịch)

Trần Quang (hiệu đính)

 


[1] Lieberthal and Lampton 1992; Chung 2000.

[2] Song 2014, 42.

[3] Lampton 2001; Jakobson and Knox 2010.

[4] Zheng2007; Li, Linda Chelan 1997

[5] Lampton 2001, 32.

[6] Để có góc nhìn tổng quát, xem Sun 2013; Bush 2010; Jakobson and Knox 2010; Christensen 2012; Jakobson 2014.

[7] Mertha 2009, 995–1012; Deng and Kennedy 2010. On domestic law making, see Tanner 1998.

[8] Goodman 1986, 13.

[9] Phỏng vấn  tại Côn Minh, 13/7/2015.

[10] Zheng 2007.

[11] Goodman 1986, 190.

[12] Alkon and Wong 2018.

[13] Holbig 2004.

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đến nay, Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) đã triển khai thực hiện được 5 năm. Trong 5 năm qua, Trung Quốc đã đạt được những thành tựu lớn, nhưng cũng có những khiếm khuyết, và còn có nhiều chỗ có thể cải thiện và làm tốt hơn.

Đọc tiếp...

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Năm 1978 là một thời điểm quan trọng. Đó là năm khởi động cải cách mở cửa, ngoại giao Trung Quốc cũng bắt đầu trải qua sự thay đổi lớn. Ngoại giao phục vụ cho phát triển kinh tế trong nước là chủ đề chính của ngoại giao Trung Quốc thời kỳ này. Sau 40 năm cải cách mở cửa, sức mạnh tổng hợp quốc gia và sức ảnh hưởng quốc tế của Trung Quốc tăng mạnh, ngoại giao Trung Quốc một lần nữa đứng ở ngưỡng cửa lịch sử của sự chuyển mình.

Đọc tiếp...

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Bài nghiên cứu phân tích về vai trò của các chủ thể địa phương tại Trung Quốc, tập trung vào việc các chủ thể này đã định hình chính sách kinh tế và đối nội như thế nào. Lấy Hải Nam và Vân Nam làm hai trường hợp nghiên cứu, bài viết tìm ra 3 cơ chế về tầm ảnh hưởng của các tỉnh thành: khởi xướng , lợi dụng, và kháng cự.

Đọc tiếp...

"Made in China 2025" - Một đánh giá chuyên sâu

“Made in China 2025” là một phần then chốt trong cấu trúc phức tạp gồm các kế hoạch và chính sách nhằm mục đích tạo ra “sự phát triển theo định hướng đổi mới”, một chương trình nghị sự nổi lên như một ưu tiên rõ ràng dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình.

Đọc tiếp...

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

“Đường lối chính sách” của Tập Cận Bình không quan tâm nhiều đến việc phân tích các mối đe dọa mới hay các vấn đề học thuyết trừu tượng nhất, mà thay vào đó là danh sách những thứ mà PLA tuyệt đối phải hoàn tất trong một khoảng thời gian ngắn.

Đọc tiếp...

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Bước sang năm thứ 5, nếu BRI là cách để Trung Quốc thúc đẩy cải cách và mở cửa, Trung Quốc phải cho phép sự linh hoạt thay vì áp dụng một công thức phát triển “không có gì mới mẻ” cho các nước đối tác.

Đọc tiếp...

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Trung Quốc đã nổi lên là một cường quốc kinh tế, và mong muốn trở thành cường quốc trong mọi lĩnh vực. Trung Quốc đang phát triển một chiến lược gắn kết và tổng thể nhằm khẳng định, nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày thành lập nước, là một cường quốc hình mẫu về kinh tế, quân sự, ngoại giao, chính trị và ý thức hệ. Trung Quốc còn dự định đề xuất một mô hình phát triển và quản trị đất nước thực sự, và tiến hành cơ cấu lại quản trị toàn cầu.

Đọc tiếp...

Bẫy nợ của Tập Cận Bình

Bẫy nợ của Tập Cận Bình

Ai mới thực sự là kẻ thù của Trung Quốc? Có phải là Mỹ không? Hay là Nhật Bản? Nga? Nếu bình tĩnh suy nghĩ về mọi việc, thì có lẽ câu trả lời không nằm trong số đó. Kẻ thù của Trung Quốc là chính mình.

Đọc tiếp...

Trung Quốc đang gian lận trong một trò chơi dối trá

Trung Quốc đang gian lận trong một trò chơi dối trá

Việc đổ lỗi cho Trung Quốc đe dọa kìm hãm tiến trình toàn cầu hóa thị trường tự do mà không thiết lập được bất cứ thứ gì thay thế cho nó – một cách tiếp cận mà chỉ có thể dẫn đến một vòng luẩn quẩn với hoạt động kinh tế bất thường ngày một gia tăng và xung đột mang màu sắc dân tộc chủ nghĩa là nguyên nhân và kết quả của nhau và đẩy thế giới đi theo một chiều hướng rất nguy hiểm.

Đọc tiếp...

Trung Quốc sẽ làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu

Trung Quốc sẽ làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu

Trên thực tế, Trung Quốc đã không thoát khỏi sự sụp đổ năm 2008. Họ chỉ trì hoãn nó – cho đến hiện nay. Do đó, dường như Bắc Kinh đang làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu một lần nữa. Lần nay, nạn nhân lớn nhất sẽ là Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Về thế và lực quân sự hiện nay của Trung Quốc

Về thế và lực quân sự hiện nay của Trung Quốc

Đến nay, bức tranh toàn cảnh về thế và lực quân sự của Trung Quốc đã có những thay đổi đáng chú ý. Tuy lực và thế quân sự của Trung Quốc được cải thiện, nhưng thiếu kinh nghiệm tác chiến thực tế, Trung Quốc sẽ gặp khó khăn lớn khi tiến hành chiến tranh với cường quốc khác. Trong khi đó, Trung Quốc có ưu thế hơn hẳn các nước khu vực.

Đọc tiếp...

Đằng sau việc Trung Quốc thúc đẩy mạnh mẽ chương trình tàu sân bay

Đằng sau việc Trung Quốc thúc đẩy mạnh mẽ chương trình tàu sân bay

Có thể thấy ở thời điểm hiện tại, các tàu sân bay Trung Quốc cơ bản không theo kịp cạnh tranh ngày một gia tăng ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nhưng Bắc Kinh có lý do để tin rằng sẽ đến lúc thực tế đó thay đổi.

Đọc tiếp...

Những thách thức thực sự của Trung Quốc

Những thách thức thực sự của Trung Quốc

Tới một thời điểm nào đó, Bắc Kinh sẽ không thể thực hiện đầy đủ các cam kết và do đó khiến cho bản thân trở nên dễ bị tổn thương.

Đọc tiếp...

Cuộc chơi mới: Trung Quốc và cuộc cạnh tranh khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Cuộc chơi mới: Trung Quốc và cuộc cạnh tranh khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Khả năng phô trương sức mạnh hải quân đang gia tăng của Trung Quốc - cũng như sự chuyển hướng của họ sang chiến lược phòng thủ tích cực - đã kích động sự cạnh tranh căng thẳng trên biển ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nơi các quan điểm truyền thống về phạm vi ảnh hưởng đang bị thách thức.

Đọc tiếp...

Quan điểm của Trung Quốc về chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương

Quan điểm của Trung Quốc về chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương

Nhìn chung, đa số các học giả Trung Quốc có xu hướng coi đây là một chiến lược để kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc. Tuy nhiên, các học giả Trung Quốc không chắc chắn về tính hiệu quả trong tương lai của chiến lược này do vấn đề còn tồn tại trong hợp tác giữa Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Úc.

Đọc tiếp...

Trung Quốc và cách thức trở thành một cường quốc có trách nhiệm

Trung Quốc và cách thức trở thành một cường quốc có trách nhiệm

Việc thay đổi Hiến pháp vừa diễn ra tại Trung Quốc giúp ông Tập có thể kéo dài vai trò lãnh đạo đất nước thêm nhiều năm nữa. Điều này khiến nhiều nhà bình luận cả trong và ngoài Trung Quốc bày tỏ sự quan tâm liệu việc này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến các mối quan hệ quốc tế của Trung Quốc?

Đọc tiếp...

"Vành đai và Con đường": Tương lai hay ác mộng đối với Trung Quốc?

Mặc dù sáng kiến "Vành đai và Con đường" (BRI) của Trung Quốc được cộng đồng quốc tế hết sức quan tâm, nhưng BRI cũng đối mặt với rất nhiều thách thức. Nếu Bắc Kinh không giải quyết được những thách thức này, BRI sẽ trở thành cơn ác mộng.

Đọc tiếp...

Các điểm yếu chiến lược của Trung Quốc

Các điểm yếu chiến lược của Trung Quốc

Trung Quốc trong thế kỷ 21 có thể sở hữu cỗ máy quân sự mạnh mẽ với kho vũ khí tên lửa có khả năng bắn tới lục địa Mỹ, tuy nhiên, Vạn lý trường thành trên bộ và Vạn lý trường thành trên biển, là những đảo đá được gia cố và cải tạo ở Biển Đông, vẫn có thể khiến Trung Quốc dễ bị tổn thương.

Đọc tiếp...

Trung Quốc: Liệu PLA có theo gương đồng nhân dân tệ?

Trung Quốc: Liệu PLA có theo gương đồng nhân dân tệ?

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc sẽ đóng vai trò ngày càng rõ rệt cả trong và ngoài khu vực Âu-Á thông qua những sự triển khai và con đường ngoại giao. Điều đó có nghĩa là Mỹ sẽ phải liên tục đánh giá lại mối quan hệ đối tác quân sự của mình trong khu vực.

Đọc tiếp...

Tại sao Quân ủy trung ương Trung Quốc bị tinh giản?

Tại sao Quân ủy trung ương Trung Quốc bị tinh giản?

Động thái này giúp Tập Cận Bình củng cố quyền kiểm soát đối với quân đội trong khi tránh được một phản ứng dữ dội, đồng thời “câu giờ” để đánh giá lại sự trung thành của các tướng lĩnh cấp cao và chuẩn bị một đội ngũ bảo vệ ban lãnh đạo mới.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 7598 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin