10 - 12 - 2018 | 5:31
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI Tham vọng của Trung Quốc về vấn đề biển Đông: Một trật tự hàng hải hợp pháp liệu có khả thi?

Tham vọng của Trung Quốc về vấn đề biển Đông: Một trật tự hàng hải hợp pháp liệu có khả thi?

Email In PDF.

Tầm quan trọng của khu vực biển Đông từ xưa đến nay thể hiện sự cấp thiết trong việc thành lập nên một cơ chế chính trị đảm bảo an ninh và thiết lập trật tự hàng hải, nhưng nỗ lực này đã bị cản trở bởi các cuộc xung đột dân tộc, sự cạnh tranh các chiến lược trên biển và sự mất lòng tin giữa các quốc gia.

 

Các vùng biển và tuyến hàng hải chiến lược của Đông Á có tầm quan trọng cốt lõi đối với trật tự hàng hải thế giới. Khu vực này đang dẫn đầu về tiến bộ trong quá trình hiện đại hóa hải quân, thương mại hàng hải và khai thác tài nguyên. Nhu cầu củng cố các quy định và thể chế quốc tế trên các lĩnh vực đa dạng từ quân sự, kinh tế, môi trường và khoa học chưa bao giờ lớn đến thế. Tuy nhiên, ở Biển Đông, sự tham gia tương tác phức tạp giữa chủ nghĩa dân tộc về vấn đề trên biển và cạnh tranh chiến lược đang làm suy giảm nghiêm trọng khả năng thực thi một khuôn khổ chung nhằm bảo vệ các vùng biển. Nghiêm trọng hơn, các cơ chế chính trị nhằm củng cố an ninh hàng hải có độ trễ lớn so với thực tiễn phức tạp hiện nay do thiếu lòng tin chiến lược.

Từ góc độ lịch sử, cạnh tranh hàng hải là một vòng tròn lặp lại. Bốn trăm năm trước, thương mại hàng hải trở nên thịnh vượng ở Biển Đông, mở ra một mặt trận mới cho các cường quốc hải quân châu Âu[1]. Học giả người Hà Lan – Hugo Grotius – đã đưa vào bộ luật quốc tế ghi nhận quyền lợi chung cho mọi quốc gia về việc sử dụng biển cho mục đích qua lại trên biển và thương mại. Viết trong tác phẩm năm 1609, ông tranh luận rằng sự độc quyền hàng hải của Bồ Đào Nha dựa trên yêu sách quyền sở hữu danh nghĩa về thuế quan là không có giá trị khi được đặt trong bối cảnh quan hệ thương mại mang tính lịch sử giữa người Ả Rập và người Trung Quốc[2].

Trước đó 2 thế kỷ (thế kỉ XV và XVI), Trung Quốc đã từng trải qua thời kì hoàng kim trong việc thăm dò biển, tiêu biểu là Đô Đốc Trịnh Hà đã thiết lập quan hệ thương mại qua Ấn Độ Dương và biển Ả Rập, vươn đến tận Vịnh Aden (Đông Phi)[3]. Tuy nhiên, sau khi lên nắm quyền năm 1644, nhà Thanh đã cấm mọi hoạt động thương mại trên biển nhằm đối phó với công ty Đông Ấn đang tìm cách khai thông quan hệ thương mại với Trung Quốc.

Ngày nay, hàng hải Đông Á một lần nữa trở thành “tuyến đầu” cạnh tranh địa chính trị và thương mại gay gắt. Xu hướng thống trị đã thay đổi qua thời gian, người nắm vai trò lãnh đạo chuyển từ Ả Rập và Trung Quốc sang Bồ Đào Nha, Hà Lan, Anh và Mỹ. Trung Quốc, dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình, hiện đang hướng tới mục tiêu phục hưng hàng hải để khẳng định sứ mệnh là một cường quốc biển, dấy lên những câu hỏi chưa có hồi kết về trung tâm quyền lực địa chính trị trong giai đoạn hiện nay. Tư tưởng tự do hàng hải của Hugo Grotius được phổ biến với sự bảo hộ của Công ước Luật biển, bản Công ước ủng hộ trật tự hàng hải dựa trên luật pháp, nhưng cuộc đấu tranh để định nghĩa lại các tập quán hàng hải dựa trên quyền lợi chung vẫn còn tiếp tục.

Điều khác biệt ở thế kỷ 21 chính là cuộc khủng hoảng hàng hải trên biển Đông đang diễn ra trong bối cảnh trật tự hàng hải dịch chuyển mạnh mẽ cả về bản chất và phạm vi: quyền lực bị phân tán nhiều hơn; an ninh và lợi ích kinh tế ngày càng đan xen; các thách thức toàn cầu xung đột với lợi ích quốc gia, càng gây khó khăn hơn cho nhiệm vụ quan trọng là đảm bảo an ninh cho các vùng biển.

Đặt các cuộc đấu tranh đòi các quyền trên biển và sự dịch chuyển trật tự hàng hải cạnh nhau hàm ý rằng sự ổn định khu vực hiện nay có khả năng bất ổn trong tương lai. Trung Quốc trở thành một cường quốc hàng hải toàn cầu là dấu gạch nối quan trọng giữa quá khứ và tương lai, nó có thể ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia theo hướng tích cực hoặc tiêu cực. Hiểu theo nghĩa hẹp, mối quan hệ giữa sự trỗi dậy của Trung Quốc và trật tự hàng hải cản phải được hiểu một cách thực chất nhất. Khá nhiều tài liệu cho rằng Trung Quốc hiện nay đang hướng đến sự bành trướng giống như thời phong kiến một cách bất chấp, điều này chịu ảnh hưởng lớn bởi chủ nghĩa hiện thực[4]. Việc tìm hiểu sâu hơn về các động lực chính từ trong nước đằng sau chính sách đối ngoại Trung Quốc có thể không làm thay đổi nhận thức quá nhiều, nhưng đã góp phần khẳng định chiều hướng gia tăng các động thái quyết liệt (ở nhiều cấp độ) trên biển[5].

Luận điệu chủ yếu của chủ nghĩa bành trướng Trung Quốc hiện nay hé lộ rằng giới chức Trung Quốc quan tâm đến việc giành lấy bá quyền tại khu vực Biển Đông bằng mọi giá[6]. Tựu chung lại, lập trường ngày một cứng rắn đối với các yêu sách trên biển và một giải pháp ngày một hoàn thiện nhằm đảm bảo không gian chiến lược nhằm đối trọng với quyền lực Mỹ trong khu vực mở ra một xu hướng hành động đang thay đổi có vẻ không thực sự phù hợp với một trật tự hàng hải dựa trên luật pháp.

Một hạn chế đáng kể của các cuộc tranh luận hiện nay là khuynh hướng xem xét tham vọng ngày càng lớn của Trung Quốc, trong tương quan với quan niệm cố định về trật tự hàng hải. Trật tự xã hội thường được coi như nguyên tắc tổ chức chủ đạo đảm bảo ổn định khu vực, trong khi vai trò của đồng thuận xã hội trong việc hợp pháp hóa những động cơ quyền lực cũng như cách phản ứng đối với các thách thức an ninh hàng hải lại thường bị coi nhẹ. Chấp nhận một khái niệm xã hội linh hoạt hơn về trật tự hàng hải cho phép chúng ta tạo ra một khuôn khổ hợp pháp hơn nhằm ổn định các quan hệ hàng hải. Hơn nữa, trong trường hợp Trung Quốc, khái niệm này sẽ cho thấy những toan tính chính trị phức tạp liên quan tới nỗ lực trở thành cường quốc hàng hải, đặc biệt trong những điều kiện còn nhiều bất ổn.

Biển Đông là nơi cạnh tranh trên biển mạnh mẽ nhất trên thế giới hiện nay. Bản thân việc giải mã sự phức tạp về mặt chính trị và luật pháp của các tranh chấp trên biển đã là một nhiệm vụ khó khăn. Bất kỳ học giả hay nhà phân tích chính sách nào tìm cách nghiên cứu sâu hơn về những động lực thúc đẩy của Trung Quốc đều phải đối mặt nhiều hơn với vấn đề làm thế nào để nắm bắt đầy đủ lợi ích trong một bối cảnh cực kỳ bất ổn, hoặc đánh giá mức độ mà các nhân tố hạn chế từ bên ngoài có thể cân bằng hành vi qua thời gian. Cách tiếp cận trong bài viết này là xác định một cách có hệ thống 3 chiều kích trong tham vọng biển của Trung Quốc: lập trường hiện tại của Trung Quốc trong các tranh chấp trên biển đối với chủ quyền lãnh thổ và thẩm quyền trên biển; cạnh tranh chiến lược Trung-Mỹ; và chiến lược mới nhằm định hình của Trung Quốc với tư cách một cường quốc biển.

Khi tìm cách phân tích sự hiện diện ngày càng nhiều của Trung Quốc trên Biển Đông, bài nghiên cứu lưu tâm đến cả động cơ của Trung Quốc và những thay đổi xã hội trong khu vực, đặc biệt là sự thù địch ngày càng tăng trong quan hệ giữa Trung Quốc với Mỹ, Việt Nam và Philippines, và những hệ lụy lớn hơn liên quan tới vấn đề thiết lập trật tự hàng hải hợp pháp.

Bài viết lập luận rằng tham vọng của Trung Quốc ở Biển Đông chủ yếu được thôi thúc bởi sứ mệnh lịch sử phải đạt được vị thế hợp pháp của mình với tư cách là một quốc gia hàng hải, chứ không phải là tham vọng thiết lập bá quyền trên biển. Về bản chất, các lãnh đạo Trung Quốc áp dụng một chiến lược kết hợp giữa củng cố sức mạnh hải quân và cân bằng lợi ích quốc gia: giữ cân bằng giữa việc khẳng định quyền trở thành một cường quốc biển với việc hành động dựa trên tính toán thực dụng nhằm hợp tác với các nước láng giềng và Mỹ duy trì ổn định khu vực. Trong quá trình thử thách giới hạn khả năng kiểm soát các thực thể trên biển và các vùng biển tranh chấp thông qua sức mạnh quân sự ngày càng gia tăng, Trung Quốc chủ yếu mới tập trung vào thể hiện quyết tâm chính trị bảo vệ biên giới trên biển. Nhưng rất khó tìm được đủ bằng chứng để kết luận rằng lãnh đạo Trung Quốc có ý đồ khống chế Biển Đông nhằm mục đích lớn hơn là xây dựng một trật tự hàng hải ở Đông Á lấy Trung Quốc làm trung tâm. 

Nghiên cứu này cho thấy chủ nghĩa dân tộc trong vấn đề hàng hải hiện là động lực chính tác động đến lập trường của Trung Quốc tại Biển Đông từ khía cạnh pháp lý, chiến lược và chính trị[7]. Những đánh giá tìm cách giải thích lập trường của Trung Quốc hiện nay chỉ đơn giản dựa trên lập luận của chủ nghĩa hiện thực và các toan tính chiến lược đã bỏ qua một điểm quan trọng: chiến lược trỗi dậy hàng hải của Trung Quốc là nguồn gốc chính cho sự căng thẳng, làm suy giảm tính hợp pháp của Trung Quốc. Điều này làm giảm khả năng góp phần xây dựng một trật tự hàng hải theo hướng tích cực. Hậu quả là Bắc Kinh hiện đang phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng trong mối quan hệ với các cường quốc khu vực khác, làm lộ ra những hạn chế đối với tham vọng biển của họ.

Để có thể đạt được tham vọng của mình, câu hỏi đặt ra cho Trung Quốc là làm sao thúc đẩy theo hướng xây dựng một trật tự hàng hải thực sự dựa trên luật pháp vừa bao gồm các nước trong khu vực vừa mang tính hợp pháp ở Đông Á. Cũng như các quốc gia khác, Trung Quốc có lợi từ những lợi ích mà những quy tắc và thể chế quản lý các vùng biển và đại dương hiện hành mang lại. Về phần mình, Trung Quốc có vai trò trong việc giảm xung đột và tích cực bảo vệ tính toàn vẹn của các vùng biển chung. Nhưng để thành công, công cuộc này cần có sự hội nhập sâu hơn với trật tự hàng hải hiện đang hình thành trên cơ sở tái cam kết gánh vác trách nhiệm tập thể.

Trật tự hàng hải hợp pháp[8]

Việc đánh giá tiềm năng hội nhập toàn diện hơn của Trung Quốc vào một trật tự dựa trên luật pháp thường được đánh giá trên cơ sở thuyết nhị nguyên, phân biệt rạch ròi quan điểm của chủ nghĩa hiện thực và chủ nghĩa tự do. Theo quan điểm truyền thống của chủ nghĩa hiện thực, trật tự cấu thành nên sự ổn định, và sự ổn định này sẽ bảo đảm độc lập chủ quyền cho các quốc gia. Ngược lại, những người theo chủ nghĩa tự do nhấn mạnh lợi ích chung của trật tự dựa trên hành động chung, đòi hỏi chia sẻ chủ quyền và hợp tác thể chế hóa ở mức độ nhất định. Trật tự này được cả lợi ích chung và luật pháp quốc tế ủng hộ, nhằm phân phối công bằng hơn lợi ích trên biển giữa các cường quốc hải quân và các quốc gia ven biển.

...

Đọc toàn bộ bản dịch tại đây.

Katherine Morton là Giám đốc, Giáo sư chương trình nghiên cứu về Quan hệ Quốc tế Trung Quốc, Đại học Sheffield, Anh. Bài viết được trích từ cuốn sách sắp ra mắt của tác giả, China re-orients the world (Oxford: Oxford University Press), chương. 6, ‘Controlling or safeguarding the maritime commons’.

Biên dịch: Nguyễn Văn Quân

Hiệu đính: Đinh Thị Hiền Lương

Bài dịch thuộc bản quyền Nghiên cứu Biển Đông. Đề nghị chỉ được dẫn đường link, không đăng lại khi chưa có sự đồng ý của Ban Biên tập.



[1] Geoffrey C. Gunn, History without borders: the making of an Asian world region, 1000–1800 (Hong Kong: Hong Kong University Press, 2011)

[2] Hugo Grotius, Mare liberum sive de jure quod Batavis competit ad Indicana commercia dissertatio [Quyền tự do trên biển hay quyền tham gia thương mại Đông Ấn thuộc về Hà Lan, khóa luận] (Leiden:Elzevir, 1609).

[3] Yang Jinlin and Fan Zhongyi, Zhongguo haifang shi [Lịch sử phòng vệ trên biển của Trung Quốc] (Beijing: Ocean Press, 2005).

[4] Xem Toshi Yoshihara and James R. Holmes, Red star over the Pacific: China’s rise and the challenge to US maritime strategy (Annapolis, MD: Naval Institute Press, 2010); Robert D. Kaplan, ‘The South China Sea is the future of conflict’, Foreign Policy, no. 188, Sept.–Oct. 2011, pp. 76–85; Leszek Buszynski, ‘The South China Sea: oil, maritime claims, and US–China strategic rivalry’, Washington Quarterly 35: 2, 2012, pp. 139–56. Để biết về các nghiên cứu gần đây, xem Robert D. Kaplan, Asia’s cauldron: the South China Sea and the end of stable peace (New York: Penguin Random House, 2014).

[5] Xem Michael D. Swaine and M. Taylor Fravel, ‘China’s assertive behavior, part two: the maritime periphery’, China Leadership Monitor, no. 35, Summer 2011, pp. 1–29; Alastair Iain Johnston, ‘How new and assertive is China’s new assertiveness?’, International Security 37: 4, 2013, pp. 7–48.

[6] Phiên bản cực đoan của quan điểm này có liên quan đến cân bằng quyền lực quân sự trong khu vực, xem Andrew F. Krepinevich Jr, ‘How to deter China: the case for archipelagic defense’, Foreign Affairs, March–April 2015, pp. 78–86.

[7] Lập luận này ủng hộ cho quan điểm của Robert Ross có liên quan đến việc hiện đại hóa hải quân Trung Quốc trước đó: xem ‘China’s naval nationalism: sources, prospects, and the US response’, International Security 34: 2, 2009, pp. 46–81.

[8] Ý tưởng về một trật tự hàng hải hợp pháp được trình bày trong bài viết như một khuôn khổ sơ bộ nhằm mục đích diễn tả những rào cản trong tham vọng trên biển của Trung Quốc và khả năng về một điểm cân bằng vững chắc hơn giữa quyền lực và tính hợp pháp trên vùng biển Đông Á. Ý tưởng này khởi nguồn từ công trình của các học giả Quan hệ quốc tế tập trung vào mối quan hệ giữa tính hợp pháp và cân bằng quyền lực cũng như các học giả Luật quốc tế về sự tiến triển của trật tự quốc tế. Xem Ian Clarke, Legitimacy in international society (Oxford: Oxford University Press, 2005); Andrew Hurrell, On global order, power, values, and the constitution of international society (Oxford: Oxford University Press, 2008); Hilary Charlesworth and Jean-Marc Coicaud, The evolution of international order and faultlines of international legitimacy (New York: Cambridge University Press, 2010).


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Hiểu và đánh bại cuộc nổi dậy trên biển của Trung Quốc ở Biển Đông

Hiểu và đánh bại cuộc nổi dậy trên biển của Trung Quốc ở Biển Đông

Để khôi phục được vị thế, Mỹ và các đồng minh của nước này cần phải điều chỉnh lại cách hiểu của họ về chiến dịch của Trung Quốc trên Biển Đông và định hướng lại chiến lược của Mỹ nhằm đánh bại nó.

Đọc tiếp...

Phát biểu của ông Ngô Sỹ Tồn: Những thách thức địa chính trị trên Biển Đông mà Trung Quốc đang phải đối mặt

Phát biểu của ông Ngô Sỹ Tồn: Những thách thức địa chính trị trên Biển Đông mà Trung Quốc đang phải đối mặt

Bài phát biểu của ông Ngô Sỹ Tồn nhận định tình hình Biển Đông mà ông đã nắm được qua cuộc trao đổi với chuyên gia, học giả các viện nghiên cứu chính sách nhân chuyến công tác tới Mỹ, Nhật Bản và Úc gần đây, đồng thời đưa ra một số phán đoán và phân tích về tình hình địa chính trị ở Biển Đông hiện nay.

Đọc tiếp...

Khai thác chung tài nguyên dầu khí ở Biển Đông giữa Trung Quốc – Philippines: Thách thức và triển vọng

Khai thác chung tài nguyên dầu khí ở Biển Đông giữa Trung Quốc – Philippines: Thách thức và triển vọng

Vài năm trở lại đây, vấn đề khai thác chung tài nguyên dầu khí ở Biển Đông giữa Trung Quốc và Philippines thu hút sự chú ý rất lớn từ các quốc gia trong và ngoài khu vực. Trên quan điểm của Trung Quốc, triển vọng khai thác chung giữa hai nước có khả thi? Cần phải giải quyết những thách thức nào để đi đến thỏa thuận khai thác trên thực tế?

Đọc tiếp...

Thương mại, chiến tranh và Biển Đông

Thương mại, chiến tranh và Biển Đông

Trong vùng biển từng được cho là đã đạt được tiến bộ, một mặt trận đáng lo ngại đang hình thành: làn sóng ngầm liên kết tranh chấp ở Biển Đông với cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung.

Đọc tiếp...

Phán quyết Tòa trọng tài Biển Đông: nhìn từ góc độ giải quyết tranh chấp

Phán quyết Tòa trọng tài Biển Đông: nhìn từ góc độ giải quyết tranh chấp

Việc thực thi hay chấp nhận Phán quyết là điều quan trọng để giải quyết tranh chấp, nhưng quan trọng hơn là các quốc gia và những nước phụ thuộc vào hoạt động giao thương trong khu vực phải tìm kiếm giải pháp hòa bình và thực dụng để cân bằng lợi ích của tất cả các bên liên quan.

Đọc tiếp...

Du kích trong vùng biển sương mù -Lực lượng dân quân biển của Trung Quốc và luật pháp quốc tế

Du kích trong vùng biển sương mù -Lực lượng dân quân biển của Trung Quốc và luật pháp quốc tế

Phân tích chuyên sâu cho thấy, hành động dân quân biển Trung Quốc “cấu thành” trách nhiệm pháp lý cho chính phủ Trung Quốc, đồng thời làm xói mòn các ngành luật chuyên biệt của luật pháp quốc tế. Phân tích cũng đưa ra những khuyến nghị cụ thể để đối phó với thách thức mà dân quân biển Trung Quốc đặt ra.

Đọc tiếp...

Hoạt động Xây đảo tại Biển Đông: Tính Pháp lý và Những Giới hạn

Hoạt động Xây đảo tại Biển Đông: Tính Pháp lý và Những Giới hạn

Mặc dù Phán quyết của Toà tập trung chủ yếu vào việc làm rõ phạm vi các quyền lợi biển của Trung Quốc và Philippines ở Biển Đông, tuy nhiên phần về hoạt động cải tạo và xây đảo của Trung Quốc cũng rất đáng chú ý. Với mục đích này, bài viết sẽ kiểm chứng những kết luận của Tòa về tính pháp lý trong hoạt động xây đảo của Trung Quốc cũng như những quy định pháp lý về những hoạt động này.

Đọc tiếp...

Lựa chọn Mô hình của Bismarck hay Wilhelm? Sự Trỗi dậy Hòa bình và Chính sách Biển Đông của Trung Quốc

Lựa chọn Mô hình của Bismarck hay Wilhelm? Sự Trỗi dậy Hòa bình và Chính sách Biển Đông của Trung Quốc

Trung Quốc đứng trước lựa chọn áp dụng mô hình của Otto von Bismarck hoặc đi theo mô hình của một lãnh đạo người Đức khác, Kaiser Wilhelm. Theo đó, nước này theo đuổi chính sách phát triển quân sự, tìm cách mở rộng lãnh thổ, có phần xem nhẹ những quan ngại của các nước láng giềng.

Đọc tiếp...

Cân bằng quyền lực liên kết và những khả năng cho Luật quốc tế tại Biển Đông

Cân bằng quyền lực liên kết và những khả năng cho Luật quốc tế tại Biển Đông

Các tác giả bài phân tích cho rằng việc làm sống lại lập luận về “cân bằng quyền lực liên kết” sẽ đưa ra những ý tưởng mới giúp luật quốc tế có thể phát huy khả năng của mình trong tranh chấp Biển Đông. Từ đó, bài viết đề xuất chương trình nghiên cứu liên ngành giữa Luật quốc tế và Nghiên cứu chiến lược nhằm thúc đẩy giải quyết tranh chấp trên biển Đông dựa trên các nguyên tắc pháp luật.

Đọc tiếp...

“Vùng biển Hợp tác” hay “Vùng biển Xung đột”: Biển Đông trong bối cảnh hợp tác biển Trung Quốc – ASEAN

“Vùng biển Hợp tác” hay “Vùng biển Xung đột”: Biển Đông trong bối cảnh hợp tác biển Trung Quốc – ASEAN

Bài viết đánh giá tổng quan về mối quan hệ hợp tác biển Trung Quốc ASEAN cũng như những động lực và tác động đằng sau những sáng kiến hợp tác giữa hai bên. Bên cạnh đó, bài viết đưa ra phương hướng và triển vọng để Biển Đông trở thành “vùng biển hợp tác”, góp phần duy trì hòa bình, ổn định khu vực.

Đọc tiếp...

Duterte và chính sách đối ngoại gây tranh cãi của Philippines

Duterte và chính sách đối ngoại gây tranh cãi của Philippines

Dưới thời Tổng thống Rodrigo Duterte, Philippines được xem là người bạn thân mới của Trung Quốc. Tuy nhiên cách làm này của Tổng thống Philippines đã gây ra phản ứng trong nước trên diện rộng, khiến cho chính quyền của Duterte phải cẩn thận hơn trong những bước đi tiếp theo.

Đọc tiếp...

Phán quyết Trọng tài về vấn đề Biển Đông - Những tác động nào đối với Tự do Hàng hải và Sử dụng Vũ lực?

Phán quyết Trọng tài về vấn đề Biển Đông - Những tác động nào đối với Tự do Hàng hải và Sử dụng Vũ lực?

Bài viết đánh giá các tác động của Phán quyết đối với tự do hàng hải và việc sử dụng vũ lực ở Biển Đông, xác định các kết luận rút ra từ Phán quyết và các vấn đề tồn tại. Phán quyết cũng gián tiếp đặt ra vấn đề việc sử dụng vũ lực để bảo vệ các quyền lưu thông trên biển.

Đọc tiếp...

Biển Đông: Bất ổn gia tăng giữa những xu hướng theo chủ nghĩa xét lại

Biển Đông: Bất ổn gia tăng giữa những xu hướng theo chủ nghĩa xét lại

Vai trò lãnh đạo đang sa sút của Mỹ và trật tự dựa trên nguyên tắc đang suy yếu có quan hệ phụ thuộc qua lại với chủ nghĩa xét lại và thái độ quyết đoán ngày càng tăng của Bắc Kinh. Cách thức điều này diễn ra ở Biển Đông là một tiền lệ nguy hiểm cho các điểm nóng quân sự khác trên khắp Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Khu vực này có thể làm gì để ứng phó?

Đọc tiếp...

Phải chăng giờ là thời điểm Mỹ cần chống lại “sự nổi dậy” của Trung Quốc ở Biển Đông?

Phải chăng giờ là thời điểm Mỹ cần chống lại “sự nổi dậy” của Trung Quốc ở Biển Đông?

Chế độ quản trị bằng luật pháp quốc tế sẽ đứng vững hay sụp đổ là phụ thuộc vào việc các tàu thuyền dân sự có tự tin hoạt động ở những nơi và theo cách thức họ muốn trong khuôn khổ các quyền lợi hợp pháp quốc tế của mình hay không.

Đọc tiếp...

Trung Quốc có sử dụng vũ lực hay cưỡng bức ở Biển Đông hay không? - Tầm quan trọng của từ ngữ

Trung Quốc có sử dụng vũ lực hay cưỡng bức ở Biển Đông hay không? - Tầm quan trọng của từ ngữ

Vì sao việc định nghĩa hành vi sử dụng vũ lực có ý nghĩa quan trọng trong luật quốc tế? Và việc nhận định các hành động của Trung Quốc tại Biển Đông là hành vi sử dụng vũ lực theo nghĩa của Điều 2(4) Hiến chương Liên Hợp Quốc có tác động như thế nào về mặt pháp lý?

Đọc tiếp...

Vấn đê biển Đông trong chính sách châu Á-Thái Bình Dương của Mỹ từ sau Chiến tranh Lạnh

Vấn đê biển Đông trong chính sách châu Á-Thái Bình Dương của Mỹ từ sau Chiến tranh Lạnh

Bài viết tập trung phân tích, làm rõ quan điểm của Mỹ đối với vấn đề Biển Đông được thể hiện qua động thái thay đổi lập trường từ “không dính líu” sang “can dự có chừng mực” và “tích cực can dự” trong các diễn biến liên quan đến Biển Đông. Đồng thời bài viết cũng đưa ra một số nhận xét về quan điểm của Mỹ đối với vấn đề Biển Đông từ sau Chiến tranh Lạnh.

Đọc tiếp...

Hai năm sau Phán quyết, Biển Đông vẫn tiếp tục là thử thách đối với trật tự dựa trên luật lệ

Hai năm sau Phán quyết, Biển Đông vẫn tiếp tục là thử thách đối với trật tự dựa trên luật lệ

Trung Quốc đang nỗ lực sử dụng sức mạnh quân sự nhằm hủy hoại các quyền mà luật pháp quốc tế dành cho các quốc gia, đe dọa đến hòa bình và an ninh thế giới.

Đọc tiếp...

Biển Đông liệu có trở thành "ao nhà" của Trung Quốc?

Biển Đông liệu có trở thành

Nếu không hành động sớm, rất có thể Biển Đông sẽ thực sự trở thành một cái ao của Trung Quốc, vừa ô nhiễm vừa dần cạn kiệt nguồn cá.

Đọc tiếp...

Những động thái gần đây của Trung Quốc làm suy yếu các quy tắc toàn cầu

Những động thái gần đây của Trung Quốc làm suy yếu các quy tắc toàn cầu

Mỹ cần chủ động có những biện pháp cụ thể để ngăn chặn Trung Quốc. Nếu không, sự thụ động và mặc nhận sẽ làm suy yếu vị thế của Mỹ, khiến Trung Quốc trở nên táo bạo hơn nữa trong việc thực hiện ý đồ của mình mà không gặp phải bất kỳ thách thức hay trở ngại nào.

Đọc tiếp...

Nhà máy điện hạt nhân nổi trên Biển Đông: Kế hoạch liều lĩnh của Trung Quốc

Nhà máy điện hạt nhân nổi trên Biển Đông: Kế hoạch liều lĩnh của Trung Quốc

Nếu bất kỳ điều gì xảy ra với các nhà máy điện hạt nhân nổi của Trung Quốc - cho dù đó là một vụ tràn phóng xạ ra biển, hay hư hại khoang chứa do các cơn bão nhiệt đới, hay một vụ va chạm vô tình với các tàu đi qua - đều có tác động nghiêm trọng về môi trường, kinh tế và tâm lý đối với khu vực.

Đọc tiếp...

Sức mạnh hải quân của Trung Quốc và uy tín quốc gia

Sức mạnh hải quân của Trung Quốc và uy tín quốc gia

Sức mạnh hải quân nằm ở trung tâm khát vọng của Trung Quốc kết hợp với an ninh năng lượng, chiến lược hàng hải, sự toàn vẹn lãnh thổ, chủ nghĩa dân tộc về hải quân, chính sách đối ngoại, triển khai sức mạnh và sự lãnh đạo trong khu vực.

Đọc tiếp...

Các yêu sách của Trung Quốc trên Biển Đông lần đầu tiên được thể hiện bằng một đường biên giới liên tục

Các yêu sách của Trung Quốc trên Biển Đông lần đầu tiên được thể hiện bằng một đường biên giới liên tục

Ban Biên Tập: Ngày 22/4/2018, Tờ Hoa Nam Buổi Sáng (South China Morning Post) đăng bài báo của tác giả Stephen Chen về đề xuất hình thành một đường biên giới liên tục trên cơ sở Đường lưỡi bò của một nhóm học giả Trung Quốc (do chính phủ Trung Quốc tài trợ). Để góp phần cung cấp thông tin cho bạn đọc, Nghiên cứu Biển Đông đã dịch và đăng lại bài báo này.

Đọc tiếp...

Năm bài học rút ra từ vụ Philippines kiện Trung Quốc về Biển Đông

Năm bài học rút ra từ vụ Philippines kiện Trung Quốc về Biển Đông

Việc khởi kiện Trung Quốc là thời khắc lịch sử trong quan hệ đối ngoại của Philippines: Bởi đây là lần đầu tiên Philippines tìm đến luật pháp quốc tế để giải quyết tranh chấp chính trị. Đọc tiếp...

Chuyển Biến Chính Sách của Đài Loan sau Phán Quyết Biển Đông

Chuyển Biến Chính Sách của Đài Loan sau Phán Quyết Biển Đông

Tháng 7/2016, Tòa Trọng tài đã ra phán quyết cho vụ Philippines kiện Trung Quốc về các tranh chấp ở Biển Đông. Tuy lúc đầu đưa ra phản ứng bác bỏ, nhưng Tổng thống Thái Anh Văn đã thông qua một chính sách Biển Đông mới không trực tiếp thách thức quyết định của Tòa.

Đọc tiếp...

Cơ chế tham vấn song phương Trung Quốc-Philippines về Biển Đông: Triển vọng và thách thức

Cơ chế tham vấn song phương Trung Quốc-Philippines về Biển Đông: Triển vọng và thách thức

Trung Quốc và Philippines cho rằng cơ chế này đã đạt được một số dấu hiệu lạc quan ban đầu. Tuy nhiên, theo đánh giá và phân tích từ các nhà quan sát, vẫn còn nhiều việc phải làm trước khi họ có thể chuyển sang giai đoạn hoạt động chung tiếp theo, chứ chưa nói đến cùng phát triển.

Đọc tiếp...

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ càng thêm sâu sắc sau chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ càng thêm sâu sắc sau chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang

Chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang diễn ra chỉ hơn 1 tháng sau khi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đến New Delhi vào tháng 1 đã thể hiện rõ nét quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước tại thời điểm Ấn Độ tìm cách mở rộng ảnh hưởng tại các khu vực ngoại vi của Trung Quốc và Việt Nam đang phải đối mặt với các bước đi của Trung Quốc ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Ấn Độ và Biển Đông

Ấn Độ và Biển Đông

Quyết định của Ấn Độ muốn tự tham gia vào một môi trường phức tạp ở Biển Đông, ngay cả khi có nguy cơ kích động nước láng giềng khổng lồ của mình, cho thấy tầm quan trọng mà New Delhi đặt vào khu vực này cũng như các tuyến đường biển ở đây. 

Đọc tiếp...

Bố cục quân sự của Mỹ xung quanh Biển Đông - Một phân tích từ Trung Quốc

Bố cục quân sự của Mỹ xung quanh Biển Đông - Một phân tích từ Trung Quốc

Mặc dù chiến lược “tái cân bằng châu Á-Thái Bình Dương” của Chính quyền Obama đã chính thức kết thúc, ảnh hưởng của chiến lược này trong những năm gần đây vẫn rất sâu sắc. Chính quyền Donald Trump vẫn tiếp tục thúc đẩy can dự khu vực, trong đó Biển Đông là khu vực then chốt để quay trở châu Á-Thái Bình Dương, ngăn chặn sự trỗi dậy của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

ASEAN dưới thời Tổng thống Duterte: Những cơ hội bị đánh mất trong vấn đề Biển Đông

ASEAN dưới thời Tổng thống Duterte: Những cơ hội bị đánh mất trong vấn đề Biển Đông

Dưới thời ông Duterte giữ vai trò Chủ tịch ASEAN, khối này đã đánh mất một cơ hội quan trọng để “lên án hoặc trừng phạt” Trung Quốc. Đáng quan ngại hơn là điều này đã làm suy yếu vai trò trung tâm của ASEAN trong việc giải quyết một trong những điểm nóng nan giải và dễ bùng nổ nhất trong thế kỷ 21.

Đọc tiếp...

Vươn ra ngoài các vùng biển gần - Thách thức đối với hải quân Biển-Xanh Trung Quốc

Vươn ra ngoài các vùng biển gần - Thách thức đối với hải quân Biển-Xanh Trung Quốc

Năng lực hải quân không ngừng lớn mạnh của Trung Quốc có những hàm ý khó nắm bắt, và quan trọng hơn là những tác động không thể xem nhẹ. Vì vậy, các nhà hoạch định chính sách an ninh của Mỹ và các nước đồng minh cần phải đánh giá kỹ lưỡng vấn đề. Nghiên cứu này đưa ra một số nhận xét và khuyến nghị quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 9125 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin