16 - 12 - 2018 | 9:08
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU ĐÔNG BẮC Á “Nhật Bản trước tiên” và “Nhật Bản toàn cầu”

“Nhật Bản trước tiên” và “Nhật Bản toàn cầu”

Email In PDF.

Sự cạnh tranh chính sách giữa phe “Nhật Bản trước tiên” và “Nhật Bản toàn cầu” phản ánh tình trạng các cuộc tranh luận về chính sách đối ngoại và an ninh tại Nhật Bản và tình trạng này sẽ vẫn kéo dài trong tương lai gần.

 

“Nhật Bản trước tiên” và “Nhật Bản toàn cầu”

Logic đằng sau quan điểm “Nhật Bản trước tiên” rất đơn giản. Nếu xét tới nguồn tài nguyên thiên nhiên có giới hạn mà Nhật Bản có thể dành cho chính sách ngoại giao, an ninh và quốc phòng, người ta có thể lập luận rằng Nhật Bản cần tập trung các nguồn lực sẵn có cho các lợi ích cốt lõi được giới hạn một cách nghiêm ngặt, đặc biệt là việc giải quyết các mối đe dọa và thách thức liên quan đến đảo Senkaku/Điếu Ngư ở biển Hoa Đông - vốn do Nhật Bản kiểm soát nhưng Trung Quốc cũng tuyên bố chủ quyền - và chương trình phát triển hạt nhân cũng như tên lửa đạn đạo của Triều Tiên. Giá trị của mối quan hệ đối tác chính trị và an ninh của Nhật Bản với các nước khác được đánh giá dựa trên mức độ mà ở đó các đối tác có thể giúp Nhật Bản giải quyết các mối đe dọa và thách thức ngay trước mắt.

Theo cách nhìn nhận này, các quốc gia khác ngoài Mỹ - đồng minh hiệp ước duy nhất của Nhật Bản - đều có thể bị coi là đối tác thứ yếu hay không liên quan. Họ tin rằng các đối tác khác, ngoại trừ Mỹ, không thể làm được gì thực chất cho Nhật Bản. Kết quả là phạm vi địa chính trị của lợi ích an ninh của Nhật Bản, theo quan điểm “Nhật Bản trước tiên”, đã thu hẹp đáng kể trong nhiều năm qua trong bối cảnh căng thẳng gia tăng xung quanh nước này. Họ tin rằng Nhật Bản đang rất bận rộn và không còn nhiều thời gian, năng lượng và nguồn lực để nghĩ tới các đối tác ít liên quan hơn. Theo họ, hợp tác toàn cầu chỉ là sự lãng phí nguồn lực.

Ngược lại, những người theo quan điểm “Nhật Bản toàn cầu” lập luận rằng bởi môi trường an ninh xung quanh Nhật Bản đang trở nên “khắc nghiệt” hơn bao giờ hết, Tokyo cần bắt tay với nhiều đối tác chính trị và an ninh với hy vọng có được sự ủng hộ chính trị và ngoại giao để giải quyết mối đe dọa Triều Tiên và sự hung hăng ngày một gia tăng của Trung Quốc trên Biển Đông và Biển Hoa Đông. Ý tưởng cơ bản ở đây là tận dụng một loạt các đối tác để giúp họ giải quyết các mối đe dọa và thách thức mà Nhật Bản đang đối mặt.

Sự cạnh tranh giữa hai trường phái

Hai trường phái “Nhật Bản trước tiên” và “Nhật Bản toàn cầu” đang cạnh tranh lẫn nhau trong một loạt các vấn đề và sự cân bằng quyền lực, hay cụ thể hơn là đưa ra các thỏa hiệp trong định hướng chính sách đối ngoại, an ninh và quốc phòng của Nhật Bản. Chiến dịch chống cướp biển trên Vịnh Aden và ngoài khơi Somalia là ví dụ điển hình. Đối với những người theo quan điểm “Nhật Bản toàn cầu", việc bảo vệ Các tuyến đường liên lạc trên biển (SLOCs), bao gồm tại khu vực cách xa Nhật Bản, luôn là một phần trong lợi ích cốt lõi của Nhật Bản và việc triển khai các tàu thuộc Lực lượng phòng vệ biển Nhật Bản (JMSDF) mang lại lợi ích lớn hơn cho Tokyo bởi điều này sẽ giúp thiết lập các quan hệ đối tác hàng hải trên khắp thế giới.

Mặt khác, những người theo quan điểm “Nhật Bản trước tiên” cho rằng chiến dịch chống cướp biển là sự lãng phí không cần thiết các nguồn lực khan hiếm của Nhật Bản. Họ lập luận rằng JMSDF đang “quá sức” do cường độ hoạt động cao trên biển Hoa Đông. Theo họ, Nhật Bản cần tập trung nguồn lực cho các vấn đề quan trọng, như các vấn đề liên quan trực tiếp đến sự toàn vẹn lãnh thổ như tranh chấp ở đảo Senkaku/Điếu Ngư.

Kết quả của sự thỏa hiệp giữa hai bên là Tokyo đã quyết định tiếp tục chiến dịch này nhưng giảm thiểu số lượng tàu tham gia vào chiến dịch chống cướp biển từ 2 xuống 1 tàu vào cuối năm 2016. Bên cạnh đó, ý tưởng tăng cường hợp tác trên Biển Đông cũng bị vấp phải sự phản đối từ những người cho rằng các nguồn tài nguyên quý báu của Nhật Bản nên được tập trung vào vùng Biển Hoa Đông, nơi mối nguy hiểm đang ở mức cao hơn.

Tại sao lại xuất hiện quan điểm sai lầm?

Dường như có sự khác biệt đáng kể giữa tình hình thực tại ở Nhật Bản và quan điểm ngoài nước trong bối cảnh giới quan sát dường như nghiêng về quan điểm “Nhật Bản toàn cầu”. Ví dụ như tại Mỹ, các quan chức hoạch định chính sách liên quan tới liên minh Mỹ-Nhật, cũng như những người đang cảnh báo Nhật Bản về con đường phía trước hướng tới việc bình thường hóa và quân phiệt hóa trở lại, luôn muốn nêu bật giá trị của Nhật Bản như là một đồng minh dù nhằm các mục đích khác nhau.

Lý do khiến các nhà quan sát nước ngoài tiếp xúc nhiều hơn với những người theo quan điểm “Nhật Bản toàn cầu” là bởi họ chủ yếu trò chuyện với các chính khách, quan chức và chuyên gia Nhật Bản nói được tiếng Anh, những người có xu hướng đại diện cho phe “Nhật Bản toàn cầu”. Mặc dù một số người Nhật, bao gồm các quan chức chính phủ, nhận thấy sự khác biệt này, nhưng họ không có động lực mạnh mẽ để tìm cách khắc phục chúng, bởi việc thúc đẩy hình ảnh “Nhật Bản toàn cầu” không bị cho là tổn hại đến hình ảnh nói chung của Nhật Bản trên thế giới.

Sự cạnh tranh chính sách giữa phe “Nhật Bản trước tiên” và “Nhật Bản toàn cầu” phản ánh tình trạng các cuộc tranh luận về chính sách đối ngoại và an ninh tại Nhật Bản và tình trạng này sẽ vẫn kéo dài trong tương lai gần. Mặc dù việc dự đoán về đường hướng tương lai không bao giờ là nhiệm vụ dễ dàng, nhưng bối cảnh mà những người theo quan điểm “Nhật Bản trước tiên” cho là chiếm ưu thế sẽ tiếp tục kéo dài bất luận tất cả các thành tựu của chính sách đối ngoại toàn cầu của ông Abe và “đóng góp tích cực cho hòa bình”. Đây là tin tốt lành đối với một số người, nhưng lại là tin dữ với một số khác.

Tác giả Michito Tsuruoka là Phó Giáo sư đại học Keio (Nhật Bản). Bài viết đăng trên mạng “National interest”.

Mỹ Anh (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Chính sách đối ngoại của Hàn Quốc dưới thời Tổng thống Moon Jea-in

Chính sách đối ngoại của Hàn Quốc dưới thời Tổng thống Moon Jea-in

Từ các tuyên bố và thể hiện chính sách thời gian qua của Tổng thống Moon có thể dự báo là trong thời gian tới, Hàn Quốc sẽ thực thi chính sách đối ngoại khác biệt so với thời kỳ Tổng thống Pak Geun-hye; đặc trưng bởi quyết tâm theo đuổi quan hệ độc lập hơn so với Mỹ, củng cố quan hệ với Nhật, duy trì ổn định trong quan hệ với Trung Quốc, tăng cường quan hệ với Đông Nam Á và ASEAN.

Đọc tiếp...

Liệu Nhật Bản và Hàn Quốc có thể đối xử một cách hòa bình với Triều Tiên?

Liệu Nhật Bản và Hàn Quốc có thể đối xử một cách hòa bình với Triều Tiên?

Tốc độ tiến triển nhanh chóng của ngoại giao Triều Tiên khiến cho việc Nhật Bản và Hàn Quốc phối hợp chặt chẽ hơn về những thay đổi tiềm tàng đối với an ninh Đông Bắc Á trở nên quan trọng. Nhưng trước tiên họ phải vượt qua một số nỗi oán giận thâm căn cố đế.

Đọc tiếp...

Những lựa chọn phòng thủ ngày càng cứng rắn của Nhật Bản

Những lựa chọn phòng thủ ngày càng cứng rắn của Nhật Bản

Thích ứng và lên kế hoạch cho các tình huống bất ngờ từ Trung Quốc và Triều Tiên sẽ chiếm phần lớn trong chính sách quốc phòng và những vấn đề về việc mua sắm của Nhật Bản. 

Đọc tiếp...

Yếu tố Trung Quốc trong chuyến thăm châu Âu của Thủ tướng Nhật Bản

Yếu tố Trung Quốc trong chuyến thăm châu Âu của Thủ tướng Nhật Bản

Chuyến thăm tới các nước khu vực Baltic và Balkan nằm trong chiến lược sử dụng quyền lực "mềm" và sức mạnh tài chính nhằm khẳng định vị thế lãnh đạo toàn cầu về kinh tế và chính trị mà Tokyo đã và đang triển khai nhiều thập kỷ qua.

Đọc tiếp...

“Nhật Bản trước tiên” và “Nhật Bản toàn cầu”

“Nhật Bản trước tiên” và “Nhật Bản toàn cầu”

Sự cạnh tranh chính sách giữa phe “Nhật Bản trước tiên” và “Nhật Bản toàn cầu” phản ánh tình trạng các cuộc tranh luận về chính sách đối ngoại và an ninh tại Nhật Bản và tình trạng này sẽ vẫn kéo dài trong tương lai gần.

Đọc tiếp...

Tại sao Trung Quốc sẽ không cứu Triều Tiên

Tại sao Trung Quốc sẽ không cứu Triều Tiên

Kiểu tư duy giả định Trung Quốc và Triều Tiên là đồng minh; Bắc Kinh lo ngại bất ổn trên bán đảo và kéo theo là mối nguy về dòng người tị nạn; Trung Quốc cần Triều Tiên làm vùng đệm ngăn cách với Hàn Quốc – một đồng minh của Mỹ. Những giả định này đã đúng trong 20 năm qua, nhưng đã có những thay đổi quan trọng trong quan điểm của Bắc Kinh sau quãng thời gian này.

Đọc tiếp...

Mỹ, Nhật Bản và Nga có dự tính gì ở Triều Tiên?

Mỹ, Nhật Bản và Nga có dự tính gì ở Triều Tiên?

Dù khủng hoảng hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên có được giải quyết hay không, thì trong trung và dài hạn, Mỹ, Nhật và Nga đều được hưởng lợi. Nước gặp nhiều vấn đề cần giải quyết chính là Trung Quốc. Do đó, nếu vị thế quốc gia hạt nhân của Bắc Triều Tiên được thừa nhận, đây chính là cuộc khủng hoảng quốc tế lớn nhất mà Trung Quốc chắc chắn sẽ phải đối mặt.

Đọc tiếp...

Quan hệ Trung Quốc-Triều Tiên: Những bài học lịch sử

Quan hệ Trung Quốc-Triều Tiên: Những bài học lịch sử

Một bản đánh giá quan điểm của Triều Tiên về quan hệ Trung Quốc-Triều Tiên cho thấy một ‎ý thức sâu xa về sự hoài nghi đã có từ những thập kỷ trước và một nỗ lực dài hạn để kháng cự lại ảnh hưởng của Trung Quốc. Quá dựa vào Trung Quốc để giải quyết vấn đề hạt nhân Bắc Triều Tiên sẽ là một công thức cho sự thất bại liên tục.

Đọc tiếp...

Nhật Bản với chương trị nghị sự an ninh mới

Nhật Bản với chương trị nghị sự an ninh mới

Nhật Bản muốn thiết lập một mức độ răn đe lớn hơn để đối phó với “mối đe dọa Trung Quốc” và đây cũng chính là nguyên nhân được Thủ tướng Abe sử dụng để biện minh cho sự “giải phóng” chính sách an ninh và tăng cường các mối quan hệ của Nhật Bản ở khu vực.

Đọc tiếp...

Phản ứng của Trung Quốc đối với việc triển khai THAAD: Thế lưỡng nan của Hàn Quốc

Phản ứng của Trung Quốc đối với việc triển khai THAAD: Thế lưỡng nan của Hàn Quốc

Việc triển khai này cho thấy vấn đề nan giải mà Hàn Quốc gặp phải trong bối cảnh cạnh tranh khu vực Mỹ-Trung: Đảm bảo an ninh cho lãnh thổ và người dân của nước này thông qua liên minh với Mỹ đồng thời duy trì quan hệ tốt với đối tác thương mại hàng đầu và là chủ thể chính trong hồ sơ Triều Tiên, Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Các lực lượng định hình những lựa chọn quân sự ở Triều Tiên

Các lực lượng định hình những lựa chọn quân sự ở Triều Tiên

Thật quá dễ dàng để nói về những lựa chọn quân sự một cách chung chung. Tuy nhiên, chi tiết mới là nơi tiềm ẩn rắc rối. Điều này đặc biệt đúng trong trường hợp Triều Tiên

Đọc tiếp...

Liệu Mỹ có tấn công Triều Tiên?

Liệu Mỹ có tấn công Triều Tiên?

Bề ngoài, thái độ cứng rắn của Mỹ và hành động phối hợp của Mỹ với Hàn Quốc khiến người ta có cảm giác Mỹ và Hàn Quốc dường như có ý đồ đánh lớn từ đó giải quyết dứt điểm vấn đề hạt nhân Triều Tiên. Tuy nhiên, liệu Mỹ có thể thực sự tấn công quân sự đối với Triều Tiên và Hàn Quốc đã sẵn sàng chưa?

Đọc tiếp...

Làm thế nào để quản lý bất ổn địa chính trị ở Đông Á

Làm thế nào để quản lý bất ổn địa chính trị ở Đông Á

Các nước bạn bè và đồng minh của Mỹ nên cùng thúc đẩy nhận thức về tầm quan trọng của hợp tác khu vực. Hợp tác đa tầng nấc giúp quản lý bất ổn địa chính trị ở Đông Á, đồng thời bảo vệ hòa bình và sự thịnh vượng của khu vực này trong tương lai.

Đọc tiếp...

Nhật Bản có trở thành nước xuất khẩu vũ khí lớn của thế giới?

Nhật Bản có trở thành nước xuất khẩu vũ khí lớn của thế giới?

Việc thất bại của Nhật Bản trong cạnh tranh giành hợp đồng tàu ngầm thế hệ mới cho Úc và sự trì trệ trong các cuộc đàm phán với Ấn Đ cho thấy Tokyo thực sự thiếu kinh nghiệm cũng như thiếu các chiến lược tiếp thị, kỹ năng đàm phán và giá cả hấp dẫn. Nhật Bản vẫn còn một chặng đường dài đ đi.

Đọc tiếp...

Vai trò của Nhật Bản trong an ninh khu vực Đông Á

Vai trò của Nhật Bản trong an ninh khu vực Đông Á

Đông Á - khu vực đóng vai trò động lực tăng trưởng kinh tế toàn cầu nhưng đồng thời cũng là nơi chứa đựng những bất ổn cho xung đột. Với vai trò là nền kinh tế lớn, là đồng minh quan trọng nhất của Mỹ ở khu vực, Nhật Bản sẽ đóng vai trò rất lớn trong khu vực.

Đọc tiếp...

Tại sao các nhà lãnh đạo Trung Quốc được hưởng lợi từ một nhà nước Triều Tiên hạt nhân?

Tại sao các nhà lãnh đạo Trung Quốc được hưởng lợi từ một nhà nước Triều Tiên hạt nhân?

Để hiểu các chính sách về Triều Tiên của Trung Quốc, cần xem xét các mục tiêu chủ yếu của các nhà lãnh đạo Trung Quốc ở Triều Tiên.Trong thời kỳ hậu Mao Trạch Đông, các nhà lãnh đạo Trung Quốc dường như có 6 mục tiêu chủ yếu trên đấu trường Triều Tiên.

Đọc tiếp...

Quan hệ Trung - Hàn trong bối cảnh "trở lại châu Á" của Mỹ

Quan hệ Trung - Hàn trong bối cảnh

Việc bà Park Geun-hye tham dự lễ duyệt binh vừa qua và sự cải thiện quan hệ song phương Hàn-Trung đã đánh dấu bước chuyển quan trọng trong khu vực. Rõ ràng là xu hướng đó diễn ra từ từ nhưng thực sự đang nổi lên ở Đông Á và không thể không kết nối các động thái gần đây.

Đọc tiếp...

Nhật Bản sau hai năm thực hiện Abenomics

Nhật Bản sau hai năm thực hiện Abenomics

Khi Shinzo Abe trở thành Thủ tướng Nhật Bản vào tháng 12/2012, ông đã khơi dậy nhiều kỳ vọng lớn về chính sách kinh tế. Abe hứa hẹn một sự thay đổi triệt để trong chính sách tiền tệ, củng cố tài khóa trong dài hạn và các cải cách cấu trúc để hồi sinh nền kinh tế. Tuy nhiên sau năm sau, chính sách kinh tế Abenomics đã không đem lại kết quả như mong đợi.

Đọc tiếp...

Tam giác Nhật-Mỹ-Trung và an ninh Đông Á

Tam giác Nhật-Mỹ-Trung và an ninh Đông Á

Nhật Bản hy vọng rằng đường hướng mới của Barack Obama – đánh dấu sự “trở lại” Châu Á của Mỹ sẽ là một sự lựa chọn thực tế thay cho sự tăng trưởng nhanh chóng của một thế giới định hướng Trung Quốc, mà Nhật Bản hoàn toàn không muốn là một phần trong đó.

Đọc tiếp...

Abenomics: Cơ hội cuối cùng dành cho Nhật Bản?

Abenomics: Cơ hội cuối cùng dành cho Nhật Bản?

Nếu Thủ tướng Shinzo Abe muốn tạo cú hích cho đất nước của ông, ông sẽ cần phải cứu lấy chương trình kinh tế "Abenomic" mang thương hiệu của chính mình.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 7650 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin